Osmanlı’nın Önemli Mimarları

Mimar Hayreddin (15. yüzyıl):
Mimar Hayreddin, Edirne’de Sultan Bayezid II (1481-1512) kompleksini kuran mimar. Adı Bursa Pilinç Hanı’nda tamirci (meremmetçi) olarak geçmektedir. Ayrıca 1511 tarihli bir belgede Baş Kanal Plancısı (baş suyolcu) olduğu yazılıdır. Hayreddin, Osmanlı Klasik Mimarlığı geleneğinin öncüsü oldu. Mimar Sinan’ın ustası olduğuna inanılmaktadır. 

Yakubşah bin İslamşah (15. -16. Yy):
Sultan Beyazıt II tarafından ödüllendirilen mimarlar arasında, Yakubşah bin İslamşah’ın adı sık sık 1503 ile 1515 yılları arasında belgelenmiştir. Yakubşah Beyazid Medresesi’ni kurdu. Oğlu Hüdaverdi de bir mimar olarak biliniyordu. Yakubşah’ın iki asistanı vardı: Devşirme’den Ali bin Abdullah ve Yusuf bin Papas.

Davud Ağa (? -1598):
Davud Ağa, Mimar Sinan’ın bir öğrencisi idi. Sinan’ın ölümünden sonra Davud Ağa Baş Mimar oldu. Sinan Baş Mimar iken, Davud Ağa su yolları bakanı olarak çalıştı ve İstanbul’da kanal ve kanalizasyonları onardı. Topkapı Sarayı ve suyollarını yeniledi. Davud Ağa, 1593’te İran Kampanyası’na katıldı. İstanbul’a döndükten sonra Topkapı Sarayı’nda Kutsal Oda (Hasoda) ve hamamların tadilatı üzerine çalıştı. Davud Ağa, Mimar Sinan’ın gözetiminde Mehmed Ağa Camii ve Mehmed Ağa Hamam’ı yaptırdı. Büyük camiler inşa etmek için Davud Ağa, Sinan gibi sekizgen ve altıgen planlarının çeşitlerini kullandı. Davud Ağa 1588 yılında İmparatorluk Başmüdürü (Hassa Mimarbaşı) oldu. Topkapı Sarayı’nda Sinan Paşa Köşkü ve Sepetçiler Kasrı gibi köşklerin yanı sıra Mehmed Paşa’nın da aralarında bulunduğu birçok cami inşa etti. Cerrahpaşa ve Yeni Camiler. Önemli eserleri arasında: Sepetçiler Kasrı, İncili Köşk, Sultanahmet Külliyesinde III. Murad’ın Türbesi, Koca Sinan Paşa Türbesi, Siyavuş Paşa Türbesi, Defterdar Mehmed Paşa Türbesi, Edirne’de Selimiye Arastası, Sıbyan mektebi , Koca Sinan Paşa Külliyesi, Gazanfer Ağa Medrese ve kompleksi. 1598’de Davud Ağa, Yeni Cami’nin inşasına başladıktan bir ay sonra vebadan öldü.

Dalgıç Ahmed Ağa (? -1608):
Dalgıç Ahmed Ağa, Davud Ağa’nın ölümünden sonra Baş Archiect’e tayin edildi. 1606 yılına kadar hizmet vermeye devam etti. Osmanlı ordusunda bir tommy (Serdengeçti) ve çavuş (Dergah-ı Ali Çavuşu) olarak görev yaptı. Erzurum ve Şam’a Paşa ünvanı ile Osmanlı Suriye’de Halep’e gitti. Davud Ağa’nın baş mimarı olduğu zaman Silistre markidi (Sancak Beyliği). Ahmed Ağa, Kalenderoğlu isyanını bastırmak için suçlandı. Bir Su Yolları Bakanı olarak Dalgıç Ahmed Ağa, İstanbul’da kanallar inşa ederek Topkapı Sarayı’nı yeniledi. İstanbul Kağıthane’de Baruthane ve Arslanhane’yi kurdu. Davud Ağa’nın başlattığı 1599-3163 yılları arasında Yeni Cami’nin inşasına devam etti. Ahmed Ağa, III. Murad’ın Mezarı’nı da tamamladı. Ayrıca Sedefkâr Mehmed Ağa gibi bir sedef kakma ustasıydı. III. Murad’ın Mezarında sedef kakma ile süslü kapı. Ahmed Ağas’ın eseri olarak ünlüdür. Ahmed Ağa Sultan III. Mehmed’in mezarını yaptırdı. Dalgıç Ahmed Ağa 1608’de bir savaşta öldü.

Sedefkâr Mehmed Ağa (? -1622/23)
Sadefkâr Mehmed Ağa, İstanbul’da Sultan Ahmed Camii’ni (“Sultanahmet Camii”) kuran mimar olarak ünlenmiştir.Biyografi yazarı Cafer Efendi’ye göre, 1562’de Arnavutça olduğuna ve Rumeli’den İstanbul’a getirildiğine inanılıyordu. Kanuni Sultan Süleyman’ın (1520-1566) saltanatının son döneminde Mehmed, (Acemi Oğlan) Beş yıl ve Sultan Süleyman’ın türbesinde bir bahçe bekçisi olarak çalışmaya başladı. Hizmet sırasında Mehmed mühendislik derslerini denetledi. Öğretmenlerinden izin alarak sınıflara katılmaya başladı ve mimar Sinan, Mimar Davud ve Mimar Dalgıç Ahmed Ağa ile 20 yıl boyunca çalıştı. Ayrıca Halife Üstad Muhammed ile sedef kakma işinde çalıştı ve uzman oldu (Sedefkâr). Mehmed mimar Sinan’ın bir öğrencisi, Sinan’ın yokluğunda ofisten sorumlu İlk Asistanı oldu. Ocak 1586’da Manisa’da Muradiye Camii’ni bitirmek üzere atandı. Mimar Sinan, Sultan Murad III’e (1546-1595) sedefle kakan bir okuma masası sunmasını tavsiye etti. Mehmed Topkapı Sarayı’nda kapı bekçisi pozisyonu verildi.

1590 yılında Mehmed, Harem muhafızı (Kulle Sofisi / Harem Muhafızı) olarak atandı ve Mısır’a bir suçlu bulundu, sonra da Hicaz, Filistin ve Suriye’yi ziyaret etti. İstanbul’a döndükten sonra, Sultanın emriyle Balkanlar’da şehirleri ve kaleleri denetlemek için gönderildi. Selanik, Arnavutluk, Malta, İspanya, Bosna, Frengistan, Budin, Erdel, Eflak, Boğdan, Kırım, Kefe, Silistre, Niğbolu, Semendire ve Belgrad’ı ziyaret etme fırsatını buldu. Mehmed, 1591’de İstanbul Baaşlığı’na (Muhzırbaşılık) terfi ettirildi. Aynı yıl Hüsrev Paşa’ya Diyarbakır’ın teğmen valisi (Müsellim) ve bir müfettiş yardımcısı olarak hizmet vermeye başladı. İstanbul’a bir oda arkadaşı (Kapu Kethüdası) döndükten sonra Hüsrev Paşa’nın vali yardımcısı olarak Şam’a gönderildi. 1597’de Mehmed İstanbul’a döndü ve Sultan Mehmed III tarafından Su Yolları Üssü’ne tayin edildi ve 8 yıl boyunca bu pozisyonda çalıştı. Mehmed, Dalgıç Ahmed Ağa tarafından kraliyet mimarı olarak başarılı olmuş ve 1606 yılında Başkomutan Mimar (Hassa Mimarbaşı) olmuştur. Sultan Ahmed (1603-1617), Sultan Ahmed Camii’ni inşa etmesini emretmiştir. 1609-1616 yılları arasında tamamladı. Mehmed Ağa’nın Cafer Efendi’nin kendisi için yazdığı mimarlık teorisi üzerine bir kitabı vardı. Bu kitapta çalışma yöntemlerini ve dönemin mimarlık eğitimini anlattı. Mehmed Ağa, 12 büyük ve küçük cami (mescit), sekiz mezar, iki medrese, iki hamam, üç saray ve kiosk, bir köprü, 200’den fazla saray ve cami çeşmesi, 11 adet çeşme (sebil) ve bir kervansaray inşa etmiştir. Mehmed Ağa’nın 1622 / 23’te ölümünden sonra,

Kasım Ağa (1570-1660):
Kasım Ağa’nın Arnavut olduğuna inanılıyor. Çini ile ünlü Üsküdar’da Çinili Külliyesi’ni kurdu. Davud Ağa tarafından yaptırılan Sepetçiler Kasrı’yı ​​büyüttü. Kasım Ağa, Topkapı Sarayı’ndaki bir entrika ortamında taburcu edildi ve öldürüldü. 

Mehmed Tahir Ağa (18. yüzyıl):
Mehmed Tahir Ağa, Sultan Mustafa III. (1757-1774) ve Abdülhamid I (1774-1789). Fatih Camii’ni yeniledi ve Sultan III. Mustafa adına Laleli Camii’ni inşa ettirdi. Mehmed Tahir Ağa, Sultan Abdülhamid I için Bahçekapı’da Hamidiyye Külliyesi yaptırdı.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir