Bu sure adını 104. ayetten alır. Bu ayet tevbeyle ilgili olduğu için sureye bu isim verilmiştir. Surenin diğer meşhur ismi "Berâe"dir. Berâe, aklanmak, yükümlülükten kurtulmak, azade olmak gibi anlamlara gelir. Berâe, surenin ilk kelimesidir. Sûrenin bundan başka Mukaşkışe, Mübasıra, Müşerride, Muhziye, Kadime, Musıra, Hafira, Münekkile, Müdemdime, Azab gibi pek çok ismi vardır. Sure 129 âyettir. 128 ve 129. ayetler Mekke'de, diğerleri hicretin dokuzuncu yılında Medine'de, Hadid suresinden sonra inmiştir. Mushafta resmi sıra itibarıyla 9. suredir. İniş sırası itibarıyla 113. suredir. Bu surenin başında besmele yer almamaktadır. Surenin besmelesiz oluşunun nedeni konusunda müfessirler iki görüş ileri sürmektedirler. Bir görüşe göre surenin besmelesiz oluşunun nedeni, bu surenin Enfâl suresi'nin devamı olarak görülmesidir. Diğer görüşe göre ise sure müşriklere bir ihtar ve onlara Yüce Allah'tan bir kesin uyarı olduğu için besmelesiz başlamaktadır. Allah'ın Rahman ve Rahim sıfatlarının zikredilerek müşriklere hitap edilmesinin uygun olmadığı ileri sürülmüştür. Çünkü besmele, güven ve rahmet ifade eden bir terimdir. Hicretin dokuzuncu yılında Hz. Ebu Bekir, hac emîri olarak tayin edilmiş ve Müslümanlar hacca gönderilmişti. Bu sure inince Resûlullah (s. a.) Allah'ın emirlerini hacdaki insanlara tebliğ etmesi için Hz. Ali'yi görevlendirdi. Hz. Ali hac kafilesine ulaştığında Hz. Ebu Bekir, "Amir olarak mı geldin, yoksa memur olarak mı?" diye sordu. Hz. Ali, sadece sureyi Mekke'de hacılara tebliğ ile memur olduğunu bildirdi. Hz. Ali bayramın birinci günü Akabe Cemresi yanında ayağa kalkarak kendisinin Peygamber tarafından gönderilmiş bir elçi olduğunu bildirdi ve bir hutbe okudu, sonra da bu surenin başından 30 veya 40 ayet okuyarak şöyle dedi: Dört şeyi tebliğe memurum:
Bu yıldan sonra Kâbe'ye hiçbir müşrik yaklaşmayacak,
Hiç kimse çıplak olarak Kâbe'yi ziyaret etmeyecek,
Müminden başkası cennete girmeyecek,
Müşrik kabileler tarafından bozulmamış antlaşmalar, antlaşma süresinin sonuna kadar yürürlükte kalacak.
Surenin temel konuları
Anlaşmayı bozan düşmanla savaşmak,
Allah yolunda mal ve canla cihad etmek, savaştan kaçmamak,
İslam düşmanlarıyla dost olmamak,
Allah ve Peygamberini en çok sevmek ve onlara itaat etmek,
Müşrikleri Mescid-i Haram'a sokmamak,
Münafıklara karşı dikkatli olmak ve onların iç yüzlerini öğrenmek,
Zekat ve sadaka vermek,
Dinden taviz vermemek,
Bir Allah'a inanıp, ona ibadet etmek ve yalnız ondan korkmak,
Doğru olmak, Kur'an'ı ve Peygamberi sevmek.
Surenin temel mesajları
Anlaşmalara uymayan inkârcılarla savaşılır; anlaşmalara sadık kalanlara ise anlaşma sonuna kadar dokunulmaz.
Müminler savaştan kaçmamalıdırlar. Özürsüz olarak savaştan kaçmak münafıklık işaretedir.
Korkak toplumlar yok olmaya mahkumdurlar.
Allah yolunda mücadele edenler büyük ecirlere nail olacaklardır.
İslam düşmanı olanlarla, en yakın akraba bile olsalar, dost olunmamalıdır.
Allah ve peygamber sevgisi her şeyden üstün olmalıdır.
Allah en büyük yardımcıdır; Yüce Allah, kafirlere karşı müminlere yardım eder.
Allah'a şirk koşmak, ona evlat isnat etmek küfürdür.
Kafirler, ne kadar uğraşırlarsa uğraşsınlar, İslâm'a zarar veremeyeceklerdir. Allah, İslam'ı muzaffer kılacaktır.
Allah'ın haram kıldığını helal saymak küfürdür.
Münafıklara karşı müminler uyanık olmalıdırlar.
Münafıklar birbirlerine destek olurlar; münafıkların bu işbirliğine karşı Müminler de birbirlerine destek olmalıdırlar.
Hz. Muhammed, inanan kimseler için bir rahmettir.
Allah'ın verdiği maldan zekat ve sadaka verilmelidir. Zekât ve sadakadan kaçınmak münafıklık işaretidir. Gönülden verilen sadaka, az da olsa, en makbul olanıdır.
Hayır ve hasenat Allah rızası için yapılmalıdır.
Tevbe eden, ibadet eden, hamd eden, Allah yolunda cihad eden, namaz kılan, iyiliği emredip kötülükten sakındıran ve Allah'ın belirlediği sınırın dışına çıkmayan kişiler Allah'ın müjdesine nail olacaklardır.
Allah'tan ümit kesilmemeli, işlenen günahlar için gönülden tevbe edip ona sığınılmalıdır.
Müminler Allah'tan korkmalı, doğru kişilerle beraber olmalıdırlar.
Müminler zorluklardan yılmamalı, Allah'ın yardımına güvenmelidirler.
Kur'an, inananların imanını güçlendirir; münafıkların ruhlarını karartır.
hasenat.net