Haçlı Seferleri

Avrupalıların 11. yüzyılın sonları ile 13. yüzyılın sonları arasında Müslümanların elinde bulunan ve Hıristiyanlarca kutsal sayılan Kudüs ve dolaylarını geri almak için düzenledikleri seferlere Haçlı Seferleri denilmiştir. Haçlı Seferleri'nin dini, siyasi ve ekonomik nedenleri vardır:

Dini Nedenler

  • Hıristiyanların, kutsal yerleri, özellikle Kudüs'ü Müslümanlardan geri almak istemesi.
  • Katolik Kilisesi'nin Ortodoks dünyasını egemenliÄŸi altına almak istemesi.
  • 10. yüzyılda Fransa'da ortaya çıkan Kluni Tarikatı'nın Hıristiyanları Müslümanlara karşı kışkırtması.
  • Din adamlarının etkisi ile Hıristiyanlarda oluÅŸan koyu fanatizm.
  • Papa ve din adamlarının nüfuzlarını arttırmak istemeleri.

Siyasi Nedenler

  • Avrupalıların Türkleri, Anadolu, Suriye, Filistin ve Akdeniz'den uzaklaÅŸtırmak istemeleri.
  • Türkler karşısında zor durumda kalan Bizans'ın Avrupa'dan yardım istemesi.
  • Senyör ve şövalyelerin macera arayışları.

Ekonomik Nedenler

  • Ä°slam Dünyası'nın zenginliÄŸi, Avrupa'nın fakirliÄŸi.
  • Avrupalıların doÄŸudan gelen ticaret yollarına hakim olmak istemeleri.
  • Avrupa'da toprak sahibi olmayan soyluların toprak elde etmek istemeleri.
  • Avrupalıların doÄŸunun zenginliklerine sahip olmak istemeleri.

I. Haçlı Seferi (1096-1099)

Papa II. Urban ve Piyer Lermit'in çabalarıyla Avrupa'da kalabalık bir ordu hazırlanmıştı. Anadolu'ya ilk gelen düzensiz gruplar, I. Kılıç Arslan tarafından yok edilmişlerdir. Ancak bu grubun ardından şövalye, kont ve düklerden oluşan bir ordu, Anadolu'ya girdi. Türkiye Selçuklularının merkezi İznik kuşatıldı. Kılıç Arslan, İznik'i boşaltmak zorunda kaldı. Haçlılara karşı başarı ile mücadele eden Kılıç Arslan, Haçlıları çok kalabalık olmalarından dolayı durduramamıştır. Antakya'yı işgal eden Haçlılar, 1099'da Kudüs'ü Fatımilerden aldılar. Sonuçta:

  • Kudüs, Haçlıların eline geçti.
  • Ä°znik ve Batı Anadolu, Bizans'ın eline geçti.
  • Anadolu Selçukluları, Ä°znik'i kaybedince Konya'yı baÅŸkent yaptılar.
  • Haçlılar, ellerine geçirdikleri Antakya, Urfa, TrablusÅŸam, Sur, Yafa, Nablus gibi ÅŸehirlerde feodalite rejimine dayanan dükalık ve kontluklar kurdular.

II. Haçlı Seferi (1147-1149)

Musul Atabeyi İmadeddin Zengi, Urfa'yı 1144'te Haçlılardan aldı. Ardından Halep ve Şam alınınca Kudüs Krallığı Papa'dan yardım istedi. Papa'nın çağrısı ile Alman İmparatoru III. Konrad ile Fransa Kralı VII. Lui, ayrı yollardan Anadolu üzerine sefere çıktılar. İki ordu da Anadolu Selçukluları tarafından bozguna uğratıldı. Ordularının büyük kısmını kaybeden iki kral, Şam'a saldırdılar, fakat başarılı olamadılar.

III. Haçlı Seferi (1189-1192)

Mısır'da devlet kurmuş olan Selahaddin Eyyubi, Haçlılarla amansız bir savaşa tutuştu. Amacı, Suriye'deki Haçlı üstünlüğüne son vermekti. Selahaddin Eyyubi, bu mücadelede başarılı olarak 1187'de "Hıttin" denilen yerde Haçlıları yendi. Kudüs dahil olmak üzere Suriye'nin büyük bir bölümünü Haçlı istilasından kurtardı.

Kazanılan bu zaferler, Avrupa'da duyulunca, her yerde dini propagandalar yapıldı. Alman İmparatoru Frederik Barbaros, Fransa Kralı Filip Ogüst ve İngiltere Kralı Arslan Yürekli Rişar komutası altındaki yeni Haçlı orduları harekete geçtiler. Kara ve deniz yollarıyla gelen Haçlı orduları, Kudüs'ü almayı başaramayarak geri döndüler.

IV .Haçlı Seferi (1204)

Eyyubiler, Haçlılarla mücadeleye devam ediyorlardı. Filistin'deki Yafa ve sahil şeridindeki bazı kaleler, Eyyubilerin eline geçince Papa, bütün Hıristiyanları sefere çağırdı. Haçlılar, bu defa deniz yolunu kullanmak istediler ve Venedik ile anlaştılar. Bu sırada Bizans'ta taht kavgaları sürüyordu. İmparator olmak isteyen Aleksi Angelos, Haçlılardan çeşitli vaadlerle yardım istedi. Papa'nın muhalefetine rağmen İstanbul'a gelen Haçlılar, tahttan indirilen İzak ve oğlu Aleksi'yi imparator ilan ettiler ve İstanbul'u yağmaladılar.

İstanbul halkının ayaklanarak imparatoru ve oğlunu öldürmesi üzerine Haçlılar, İstanbul'u işgal ederek Latin İmparatorluğu'nu kurdular (1204). İstanbul'dan kaçan Bizans soyluları, İznik Rum İmparatorluğu'nu (1204 -1261) ve Trabzon Rum İmparatorluğu'nu (1204 -1461) kurdular. İznik Rum İmparatorluğu, 1261 yılında Latin İmparatorluğu'nu yıkarak Bizans'ı tekrar canlandırmıştır.

V. Haçlı Seferi (1228)

Papa'nın çağrısı üzerine Alman imparatoru II. Frederik, deniz yolu ile Akka'ya geldi (1228). Bu sırada Eyyubiler, iç mücadeleler ile uğraşıyorlardı. Haçlılar, bundan yararlanarak Sayda ve Kudüs'ü kuşattılar. Haçlılarla başa çıkamayacağını anlayan Eyyubi Hükümdarı Melik Adil, Haçlıların Kudüs'te serbestçe oturma şartını kabul ederek 10 yıllık bir anlaşma yaptı (1229). Böylece Haçlılar amaçlarına ulaştılar. Ancak Filistin'e kadar inen Harzem Türklerinin Haçlıları yenmesiyle Eyyubiler Kudüs'ü yeniden ele geçirdiler (1244).

VI. Haçlı Seferi (1248)

Kudüs, tekrar Türklerin eline geçince, Papa yeniden Hıristiyanları sefere çağırdı. Ancak Avrupalılar seferlerden bıkmışlardı. Sadece Fransa Kralı Sen Lui sefere çıktı. Sen Lui de Eyyubi Hükümdarı Turanşah'a esir düştü. Önemli miktarda kurtuluş parası vererek Fransa'ya dönebildi.

VII. Haçlı Seferi (1270)

Fransa Kralı Sen Lui, kardeşinin kışkırtmalarıyla son Haçlı Seferi'ne çıktı. O sırada Tunus'tan kalkan Arap korsanları, doğuya giden Hıristiyan gemilerine zarar veriyordu. Bu yüzden Tunus'a sefer düzenleyen Sen Lui ve ordusunun yarısı, veba salgını nedeniyle öldü.

Haçlı Seferleri'nin Sonuçları

Dini Sonuçlar

  • Avrupa'da kiliseye ve din adamlarına duyulan güven sarsıldı.
  • Skolastik düşünce zayıfladı.
  • Kilise ve Papa'nın otoritesi sarsıldı.

Siyasi Sonuçlar

  • Seferler sırasında binlerce senyör ve şövalyenin öldü. SaÄŸ kalanların bir kısmı da topraklarını kaybetti. Böylece feodalite rejimi zayıfladı.
  • Merkezi krallıklar, güç kazanmaya baÅŸladılar.
  • Feodalitenin zayıflamasıyla köylüler, çeÅŸitli haklar elde ettiler.
  • Türklerin batıya doÄŸru ilerleyiÅŸleri bir süre için durdu.
  • Bizans, Batı Anadolu'daki toprakların bir kısmını ele geçirdi.
  • Haçlılar ile yapılan mücadeleler, Ä°slam Dünyası'nı, MoÄŸol saldırıları karşısında güçsüz bıraktı.

Ekonomik Sonuçlar

  • DoÄŸu-batı ticareti geliÅŸti.
  • Marsilya, Cenova, Venedik gibi Akdeniz limanları önem kazandı.
  • Avrupalılar, dokuma, cam ve deri iÅŸleme sanatını öğrendiler.
  • Papaların ve kralların seferlere mali destek saÄŸlamak için Ä°talyan bankerlerine baÅŸvurmaları, bankacılığı geliÅŸtirdi.
  • Avrupa'da hayat standartları yükseldi. Ticaretle uÄŸraÅŸmaya baÅŸlayan ÅŸehir halkı, zenginleÅŸerek burjuva sınıfını oluÅŸturdular.
  • Anadolu, Suriye ve Filistin, ekonomik bakımdan zarar gördü.

Teknik Sonuçlar

  • Pusula, barut, kağıt ve matbaa, Avrupa'ya götürüldü. Bunlar, Avrupa'da bilim ve teknik alanında geliÅŸmelere yol açtı.
  • Avrupalılar, Ä°slam Medeniyeti'ni yakından tanıdılar ve faydalandılar.
  • Avrupa'da kültür hayatı canlandı.
  • Efrasyap.com
 

Yorum ekle

Bu bilgiler hoşunuza gittiyse , lütfen destek olmak için reklamlarımıza tıklayınız.
Lütfen Ahlaki kurallar çerçevesinde her türlü yorumlarınızı bekliyoruz.Küfür ve hakaret içerenler zaten yayınlanmamaktadır.
Türkçe dışında bir dil kullanmayınız.
Sitemizi Mozilla Firefoks ile görüntülemenizi tavsiye ederiz.Eski tarayıcılarda görüntülemede sorun yaşayabilirsiniz.


Güvenlik kodu
Yenile