Emine Semiye Hanım`ın hayat hikayesi ve düÅŸünce dünyası iki ayrı araÅŸtırmacı ve yayınevi tarafından kitaplaÅŸtırıldı. GeçtiÄŸimiz yılın Kasım ayında TimaÅŸ yayınlarınca Prof. Dr. Åžefika Kurnaz imzasıyla yayınlanan `Emine Semiye` adlı eserde `Babasına, topluma, padiÅŸaha aykırı duran, kendisinden sonraki nesillerin kadınları için hür bir hayatın yolunu açan fedai…` olarak tanımlanan yazarımızın portresi Kadriye Kaymaz imzasıyla  Küre yayınevi tarafından yayınlanan  `Gölgedeki Kadın Emine Semiye` adlı eserde farklı yönleriyle çizilmeye çalışılıyor.

Prof. Dr. Åžefika Kurnaz`ın kaleme aldığı `Osmanlı Kadın Hareketinde Bir Öncü, Emine Semiye` adlı kitapta, yazarın üzerindeki ihmal perdesini aralıyor. Emine Semiye`nin hayatıyla ilgili bilinmeyen gerçekleri, hürriyet yolunda Ä°stanbul`dan Selanik`e, Paris`e uzanan hikâyesini gün ışığına çıkarılıyordu.

Halen, Emine Semiye ve II. MeÅŸrutiyet üzerine çalışmalarını sürdürmekte olan 2003 yılında Mimar Sinan Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı bölümünden mezunu araÅŸtırmacı Kadriye Kaymaz ise yüksek lisansını Marmara Üniversitesi Türkiyat Enstitüsü`nde `Ä°lk Türk Kadın Yazarlarından Emine Semiye Hanım, Hayatı ve Eserleri` baÅŸlıklı teziyle 2008 yılı Ocak ayında tamamlamış bir isim olarak portrenin gözden kaçan kısımlarını gözler önüne seriyor. 

Kadriye Kaymaz, ablası Fatma Aliye`nin gölgesinde kaldığına ve yeni Türk edebiyatı tarihindeki kayıp yerini alması gerektiÄŸine inandığı Emine Semiye`nin kiÅŸisel macerasının peÅŸine düÅŸüyor ve bir kadın yazar olarak portresini ana hatlarıyla çiziyor.

Yazar Ä°lk Türk kadın yazarlarından ve Osmanlı kadın hareketinin öncü isimlerinden, tarihçi ve devlet adamı Ahmed Cevdet PaÅŸa`nın kızı Emine Semiye Hanım; baÅŸta kadın ve çocuk meseleleri olmak üzere çeÅŸitli konulardaki yazıları, siyasî ve sosyal faaliyetleri, seyahatleri ve dönem hakkında ipucu veren mektuplarıyla, II. MeÅŸrutiyet`in hemen öncesi ve sonrası kadın matbuatında adını duyurmuÅŸtu.

Emine Semiye`nin hayatı, yazarlığı, gazeteciliÄŸi ve siyasî kiÅŸi-liÄŸinin incelendiÄŸi bölümün ardından, yazarın yedi romanı ayrıntılı bir biçimde inceleniyor. Yazarın eserleri, gazete ve kitaplardaki yazıları ve eski harfli yayınlarda kendisi hakkında yazılanlardan oluÅŸan Emine Semiye bibliyografyası ise kitabın üçüncü bölümünü oluÅŸturuyor. Emine Semiye`nin makalelerinden bir kısmı da diliçi çevirisi yapılmış haliyle okurun dikkatine sunuluyor.

Bu monografi, yazarın hayatı hakkında dağınık halde bulunan malumatı bir araya toplamasının yanı sıra, Fatma Aliye ve Halide Edib ile temsil edilen iki nesil arasında nispeten gölgede kalmış yazarlardan Emine Semiye`nin ÅŸahsında devrin ruhuna ayna tutmayı amaçlıyor.

KÄ°TABIN ÖNSÖZÜ  

Ä°lk Türk ka­dın ya­zar­la­rın­dan ve ka­dın ha­re­ke­ti­nin ön­cü isim­le­rin­den bi­ri ola­rak anı­lan; ede­bî eser­le­ri, ga­ze­te ya­zı­la­rı, sos­yal ve si­ya­sî fa­ali­yet­le­riy­le ya­ÅŸa­dı­ÄŸÄ± dö­nem­de adın­dan sık­ça söz et­ti­ren Emi­ne Se­mi­ye Ha­nım (1864-1944), ta­rih­çi ve dev­let ada­mı Ah­med Cev­det Pa­ÅŸa`nın kı­zı, man­tık­çı Ali Se­dad Bey ile ilk Türk ka­dın ro­man­cı­sı ka­bul edi­len Fat­ma Ali­ye Ha­nım`ın kız kar­de­ÅŸi­dir.

Ede­bi­yat­çı­lı­ÄŸÄ±, im­pa­ra­tor­luk coÄŸ­raf­ya­sı­nın fark­lı böl­ge­le­rin­de sür­dür­dü­ÄŸü eÄŸi­tim­ci­lik ha­ya­tı, baÅŸ­ta ka­dın ve ço­cuk me­se­le­le­ri ol­mak üze­re çe­ÅŸit­li ko­nu­lar­da­ki ma­ka­le­le­ri, si­ya­sî ve sos­yal fa­ali­yet­le­ri, se­ya­hat­le­ri ve dö­nem hak­kın­da bir­çok ipu­cu ve­ren mek­tup­la­rıy­la Emi­ne Se­mi­ye, özel­lik­le II. MeÅŸ­ru­ti­yet`in ön­ce­si ve son­ra­sın­dan baÅŸ­la­ya­rak Cum­hu­ri­yet`in ila­nı­na ka­dar olan dö­nem­de mat­bu­at âle­min­de var­lık gös­ter­miÅŸ, Türk ede­bi­yat ta­ri­hi açı­sın­dan önem­li bir isim­dir.

Tan­zi­mat dö­ne­mi­ni ta­kip eden sü­reç­te gö­rü­nür olan ilk ka­dın ya­zar­lar­dan Emi­ne Se­mi­ye, Sul­tan Ab­dü­la­ziz dev­rin­de doÄŸ­muÅŸ; V. Mu­rad, II. Ab­dül­ha­mid, V. Meh­med Re­ÅŸad, VI. Meh­med Va­hi­ded­din de­vir­le­rin­den geç­miÅŸ; Mut­la­ki­yet, MeÅŸ­ru­ti­yet ve Cum­hu­ri­yet, hat­ta so­nun­cu­su­na ila­ve ola­rak Ä°n­kı­lâp­lar dev­ri­ni gör­müÅŸ, bü­tün bun­la­rı öm­rü­ne sığ­dır­mış bir Os­man­lı ka­dın ya­zar kim­li­ÄŸiy­le te­bâ­rüz et­miÅŸ­tir.

Dö­ne­min ön­de ge­len ka­dın­la­rı­nın ki­ÅŸi­sel ta­rih­le­ri­ni or­ta­ya koy­ma ni­ye­tin­de­ki araÅŸ­tır­ma­cı­la­rı bek­le­yen önem­li zor­luk­lar­dan bi­ri, söz ko­nu­su ka­dın­la­ra ait ha­tı­rat, gün­lük ve fo­toÄŸ­raf gi­bi ki­ÅŸi­sel ma­ter­yal­le­rin ye­ter­siz­li­ÄŸi, yok­lu­ÄŸu ve­ya ai­le ar­ÅŸiv­le­rin­de ka­la­rak kay­bol­muÅŸ ol­ma­sı­dır.

Sek­sen yıl­lık öm­rün­de bir­çok eser or­ta­ya koy­muÅŸ olan Emi­ne Se­mi­ye üze­ri­ne bu­gü­ne ka­dar Ce­li­le Eren Ök­ten ta­ra­fın­dan bir me­zu­ni­yet te­zi ya­pıl­mış, ay­rı­ca ka­dın araÅŸ­tır­ma­la­rı baÄŸ­la­mın­da çe­ÅŸit­li mec­ra­lar­da hak­kın­da ya­zı­lar çık­mış­tır. Bu­nun­la bir­lik­te bir ya­zar ola­rak Emi­ne Se­mi­ye`yi bü­tün yön­le­riy­le ele alan müs­ta­kil bir ça­lış­ma bu­gü­ne ka­dar ya­pıl­ma­mış­tır. Emi­ne Se­mi­ye Ha­nım`ın kim­li­ÄŸi­ni oluÅŸ­tu­ran par­ça­lar yar­dı­mıy­la bir ka­dın ya­zar ola­rak por­tre­si­ni ana hat­la­rıy­la çiz­me­ye ça­lış­mak, ha­ya­tı hak­kın­da da­ÄŸÄ±­nık hal­de bu­lu­nan ma­lu­ma­tı bir ara­ya top­la­mak, bu araÅŸ­tır­ma­nın te­mel he­def­le­rin­den­dir.

Ya­zar hak­kın­da bi­li­nen­le­rin az ol­du­ÄŸu göz önün­de bu­lun­du­ru­la­rak bir mo­nog­ra­fi ÅŸek­lin­de ha­zır­lan­ma­sı dü­ÅŸü­nü­len bu ça­lış­ma­da, ön­ce­lik­le Emi­ne Se­mi­ye`nin bi­yog­ra­fi­si ve bib­li­yog­raf­ya­sı be­lir­len­me­ye ça­lı­ÅŸÄ±l­mış­tır. Ya­za­rın eser­le­ri, hâ­kim söy­le­min ne ol­du­ÄŸu an­la­ÅŸÄ±l­ma­ya ça­lı­ÅŸÄ±­la­rak in­ce­len­miÅŸ­tir. Emi­ne Se­mi­ye`nin fi­kir dün­ya­sı­nı an­la­mak ama­cıy­la, dai­mî ya­zar kad­ro­sun­da yer al­dı­ÄŸÄ± Ha­nım­la­ra Mah­sus Ga­ze­te ve Mü­ta­la­a`da­ki ya­zı­la­rı­na baÅŸ­vu­rul­muÅŸ­tur. Ede­bî ka­mu­da­ki ye­ri­nin be­lir­len­me­sin­de et­ki­li olan po­li­tik du­ru­ÅŸuy­la ai­le ge­le­ne­ÄŸin­den ay­rı bir yer­de bu­lu­nan ya­za­rın si­ya­sî fa­ali­yet­le­ri de ele alın­mış­tır.

Ki­tap­ta Emi­ne Se­mi­ye`nin por­tre­si üç ana bö­lüm­le or­ta­ya ko­nul­ma­ya ça­lı­ÅŸÄ±l­mış­tır. Ki­ta­bın gi­riÅŸ kıs­mın­da Tan­zi­mat dev­ri ha­ya­tı­na çe­ÅŸit­li açı­lar­dan, çer­çe­ve­nin dı­ÅŸÄ±­na taÅŸ­ma­ma­ya gay­ret edi­le­rek mer­cek tu­tul­muÅŸ, bu­ra­dan da dö­nem at­mos­fe­ri için­de­ki Emi­ne Se­mi­ye gö­rün­tü­sü­ne ge­çil­miÅŸ­tir.

Ki­tap üç ana bö­lüm­den oluÅŸ­mak­ta­dır. Emi­ne Se­mi­ye`nin ha­ya­tı, ya­zar­lı­ÄŸÄ± ve si­ya­sî ki­ÅŸi­li­ÄŸi, ga­ze­te­ci­li­ÄŸi, dev­rin di­ÄŸer ya­zar­la­rıy­la iliÅŸ­ki­le­ri gi­bi ko­nu­lar, ki­ta­bın bi­rin­ci bö­lü­mün­de yer al­mak­ta­dır. Ä°kin­ci bö­lüm­de, ya­za­rın eser­le­ri­nin tef­ri­ka­da kal­dı­ÄŸÄ±, üze­rin­de ça­lı­ÅŸÄ±­la­bil­me­si için ka­yıp me­tin­le­rin bir ara­ya ge­ti­ri­le­rek araÅŸ­tır­ma­cı­la­rın hiz­me­ti­ne su­nul­ma­sı ge­rek­li­li­ÄŸi göz önün­de bu­lun­du­ru­la­rak Emi­ne Se­mi­ye`nin tes­pit edi­len ye­di tef­ri­ka ro­ma­nı ge­niÅŸ­çe özet­len­miÅŸ­tir.

Ar­dın­dan ro­man­la­rın ya­yın bil­gi­le­riy­le bir­lik­te in­ce­len­me­si­ne ge­çil­miÅŸ­tir. Yi­ne or­ta­da di­le­yen her­ke­sin ko­lay­lık­la baÅŸ­vu­ra­bi­le­ce­ÄŸi bir mat­bu me­tin ol­ma­dı­ÄŸÄ± dü­ÅŸün­ce­sin­den ha­re­ket­le, özet ve de­ÄŸer­len­dir­me kı­sım­la­rı özel­lik­le bir­bi­rin­den ay­rıl­mış­tır.

Ya­za­rın ga­ze­te ve ki­tap­lar­da­ki ya­zı­la­rı, eser­le­ri ve (es­ki harf­li ya­yın­lar­da) ken­di hak­kın­da ya­zı­lan­lar­dan oluÅŸan Emi­ne Se­mi­ye bib­li­yog­raf­ya­sı kıs­mı, ki­ta­bın üçün­cü bö­lü­mü­nü teÅŸ­kil et­mek­te­dir. Emi­ne Se­mi­ye`nin soy aÄŸa­cı, ai­le­si­ne ula­ÅŸÄ±l­mak su­re­tiy­le çı­ka­rıl­mış ve ki­ta­ba ek­len­miÅŸ­tir.

Emi­ne Se­mi­ye ma­ka­le­le­rin­den olu­ÅŸan bir seç­ki de ek olarak su­nul­muÅŸ­tur.

(Haber 7)

Kitapla ilgili teknik bilgiler ve internet üzerinden sipariÅŸ ÅŸartlarını görmek için bu linki kullanabilirsiniz...

 http://www.haber7.com

{mosgoogle}