Türk ArÅŸivciler DerneÄŸi’nin deÄŸerli baÅŸkanı Hacı Haldun Åžahin ve çok deÄŸerli araÅŸtırmacıları, YaÅŸar Celep ve Abdurrahman Yarar’ın ortaya çıkardığı bu belge muhteva itibariyle çok önemlidir. Åžimdiye kadar bu belgenin gün ışığına çıkarılmayışına da doÄŸrusu ÅŸaÅŸmamak elde deÄŸil.
Lozan Konferansında Ä°ngiliz Delegasyonu’nun Kürtlere bağımsızlık verilmesi fikrini ortaya atması üzerine, Umûm Kürt Amele ve Esnâf Cem‘iyyeti Re’isi Salih Kahyâ nâmına Erzurumlu Ä°sa-zâde Ahmet, Ä°stanbul'da Umûm Kürtler nâmına Lolan AÅŸîreti Re’isi ve sâbık Kürt Gençler Cem’iyeti Re’isi [Düzer]-zâde Dersimli Mehmet Sabri’nin tarihî mektubu BaÅŸbakanlık Osmanlı ArÅŸivi, HR. Ä°M, 60/3] sayılı olarak kayıtlıdır.
   Küstah Ä°ngiliz’e iÅŸte o zaman bu iki Kürt aÅŸireti reisi fevkalade güzel bir cevap vermiÅŸti. Bugün bu cevabı baÅŸta Avrupa BirliÄŸi olmak üzere, ABD yöneticilerine, Türkiye’yi yöneten siyasilere, Türkiye’yi etnik parçalara ayırmak isteyen medya kuruluÅŸlarına, kendisine aydın lakabı takan insanlara tek tek okutturmamız lazım. Bu mektubun tam metnini gazetemizin sayfalarında orijinal metniyle birlikte yayınlıyoruz. Ama bu makalede bir kısmını en azından yayınlamak isterim:
   “Bugünlerde (Lozan Konferansı görüÅŸmelerinde) Ä°ngiltere Delegasyonu Reisi Lord Curzon'un Kürtlere bağımsızlık verilmesi fikrini ortaya atarak, Kürtlerin hamisi tavrını takınmasını hayret ve ÅŸaÅŸkınlıkla karşıladık.
Kürtlerin tarihi geçmiÅŸi: Biz Kürtler, Turan neslinden bir kavimiz. Milli an'anelerimiz ve özelliklerimizden (yiÄŸitlik, kahramanlık vb.) dolayı Türkler bize "yiÄŸit ve cesur " manasına gelen Kürt ismini vermiÅŸlerdir.
   Kürt adıyla anılan ve büyük hizmetleri geçen kahramanların isimlerinin yaÅŸaması amacıyla Deminan, Hayderan, KureyÅŸan ve Lolan gibi isimler kabile ve aÅŸiretlere verilmiÅŸtir. Bu aÅŸiretler, bugün anavatanın DoÄŸu Türkleri'ni oluÅŸturmaktadırlar”

   Lozan’da Türk heyetine dayatılmaya çalışılan bu konu bugün yine Türkiye’nin gündemindedir. Ama o dönemde Kürt aÅŸiret reislerinin ortaya koyduÄŸu tavrı bugünkü siyasilerimiz ortaya koyamamaktadır.
   Kürtlerin hamisi gibi gözükerek Türk milletini bölmeye çalışanlara karşı iÅŸte bu tarihi mektuptaki tavrı yeniden göstermenin tam zamanıdır. Bakın tarihî mektupta Avrupalılara karşı çok net ve açık ifadeler var:
   “Biz Kürtler, Avrupa ve Ä°ngiliz diplomatlarının parlak vaatlerinin altında kendi menfaatlerinin olduÄŸunu biliyoruz. Ve bundan dolayı kendi direniÅŸ kuvvetlerimizi oluÅŸturduk. 1917 yılında Ä°ngiltere Delegasyonu Reisi Lord Curzon gibi bağımsızlık vaatlerinde bulunan Ruslara biz Kürtler:"Biz Türküz, bizi anavatandan hiçbir kuvvet ayıramaz. Bizim rahata kavuÅŸmamız sizin hemen bu topraklardan çekilmenizle olacaktır." dediler.
   Ä°ÅŸte bu gün bütün Kürtler Lozan'daki Avrupa ve bilhassa Ä°ngiliz Diplomatlarına aynı cevabı veriyoruz.
Kürtler bağımsızlıklarını kendilerini yok edecek yabancılara deÄŸil kendi ailelerinden olan Türklere ve onları temsil eden Büyük Millet Meclisi Hükûmeti'ne emanet etmiÅŸlerdir.”
   Åžimdi Avrupa BirliÄŸi sevdasıyla her türlü dayatmayı kabul eden, siyasiler bu belgeyi tekrar tekrar okusunlar.
   Bu milleti bölmeye çalışanlar ÅŸunu iyi bilsinler ki, bizim milletimiz baÅŸka ülkenin maÅŸası olan teröristlerle, bu ülkeye baÄŸlı Kürt kardeÅŸlerimizi her zaman bir birinden ayırt etmiÅŸtir. Bu ülkeyi bölmeye kimsenin gücünün yetmeyeceÄŸini bu tarihi belgede bir kez daha ortaya koymuÅŸtur.