SAVAŞ ÖNCESİ SÎYASÎ DURUM VE SAVAŞIN SEBEPLERİ
Birinci Dünya Savaşı Sonrasında Siyasî Durum
1914′te başlayan Birinci Dünya Savaşı dört yıl sonra 1918′de sona erdi. Galip devletler, savaş sonucunda meydana gelen değişiklikleri belli bir düzene koymak için yenilen devletler ile antlaşmalar yaptılar:
a) Yenik Almanya ile galip ingiltere, Fransa ve Amerika Birleşik Devletleri arasında Versay Antlaşması imzalandı (28 Haziran 1919). Bu antlaşma ile Fransa, Almanya’dan AIsas-Loren ve Sar kömür havzasını aldı. Almanya, Lehistan (Polonya) ve Çekoslovakya’dan çekildi. Sömürgelerini terk ederek ordusunu istenen ve belirlenen sayıda azalttı. Doğu Prusya, araya Lehistan devleti çıkanlmak suretiyle Almanya’dan koparıldı.

b) Galip devletler ile Avusturya-Macaristan İmparatorluğu arasında Sen Jermen ve Trianon Antlaşması imza edildi (10 Eylül 1919). Bu antlaşma ile Avusturya – Macaristan imparatorluğu; Avusturya Cumhuriyeti, Macaristan Krallığı ve Çekoslovakya Cumhuriyeti olmak üzere üçe ayrıldı. Parçalanan topraklar üzerinde belirtilen devletler kuruldu. Avusturya-Macaristan tmparatorluğu’nun topraklannın bir kısmı da Sırbistan, italya ve Polonya’ya bırakıldı.
c) Bulgaristan ile galip devletler arasında yapılan antlaşma ile bu devletin topraklarının bir kısmı Yunanistan ve Sırbistan’a verildi.
d) Osmanlı Devleti ile galip İtilaf Devletleri arasında Sevr Antlaşması imzalandı (10 Ağustos 1920). Bu antlaşma ile Osmanlı Devleti parçalandı. Mustafa Kemal Paşa’nın önderliğinde Millî Miicadele’sini başlatan Türk milleti, Sevr Antlaşm&sı’nı kabul etmedi. İtilaf Devletlerine karşı İstiklâl Savası’nı kanı ve canı pahasına kazanan Türk milleti, Türkiye Cumhuriyetini kurdu. Kendisine Sevr’i kabul ettirmek isteyenler ile Lozan Antlaşması’nı imzaladı (24 Temmuz 1923).

İkinci Dünya Savaşı Öncesinde Devletlerin Durumu
Birinci Dünya Savaşı sonucunda, Osmanlı, Avusturya ve Rusya imparatorlukları yıkıldı. Amerika Birleşik Devletleri “Vilson İlkeleri“nin gerektiği gibi uygulanmadığını ileri sürerek eskiden beri takip ettiği “Avrupa işlerine karışmama” siyasetine döndü.

Rusya’da, yıkılan Rus Çarlığı’nın yerine, Lenin’in (ölm.1924) liderliğindeki “Bolşevik Partisi” komünizm rejimi ile yönetilen bir devlet kurdu. Bu devlete Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri Birliği (S.S.C.B) adı verildi. “Tek partiye dayanan ve mülkiyet hakkını tanımayan rejimi” (Komünist rejim) ile Avrupa ülkelerindeki “komünizme taraftar” olan siyasî parti ve gruptan desteklemeye başladı.

Almanya’da ise komünist partilere ilgi gösterilmedi. “Cumhuriyet” yönetimi kuruldu. Birinci Dünya Savaşı’ndan sonra 1923′te büyük bir iktisadi çöküntü meydana geldi. Savaşın kötü sonuçlan ve iktisadî sıkınalar Almanya’da karışıklıklara sebep oldu. Bu sırada “Alman ırkçılığı “(Germen ırkının üstünlüğü) esası üzerine, Adolf Hitler (ölm. 1945) tarafından “Nasyonal Sosyalist Partisi” kuruldu. Nazi Partisi 1933′te iktidar oldu. Kısa zamanda bir diktatörlük kurdu. Versay antlaşmasının hükümlerini tanımadığını ilan etti. Daha sonra hızla silahlanmaya başladı. Çok güçlü bir ordu kurdu.

İtalya, Birinci Dünya Savaşı’nın galip devletlerinden idi. Buna rağmen İtalya, savaşın getirdiği iktisadi sıkıntılardan çok zarar gördü. Sefalet arttı. Mussolini, 1919 da “Faşist Parti” yi kurdu. Kısa zamanda iktidarı ele geçirdi. Bir müddet sonra diktatörlükle İtalya’yı yönetmeye başlattı. Her şeyi devlet kontrolüne aldı. Böylece, İtalya’nın iktisadi sıkıntılarını çözmeye çalıştı. Ordusunu güçlendiren Mussolini, büyük hedeflerini gerçekleştirmek için çalışmalarına başladı.

Mustafa Kemal Atatürk, Türkiye Cumhuriyeti’ni kurduktan sonra “Yurtta Sulh, Cihanda Sulh” ilkesine bağlı olarak siyasi faaliyetlerde bulundu. Başarılı bir barış siyaseti takip eden Mustafa Kemal Atatürk, bu barış devresinden faydalanarak genç Türkiye’nin ihtiyacı olan sosyal, iktisadi ve kültürel alanlarındaki inkilapları yaptı.

Amerika Birleşik Devletleri, Avrupa işlerinden elini çekti. Bunun üzerine İngiltere ve Fransa, Birinci Dünya Savaşı sonunda kurulan devletler dengesini korumak için çalışmakta idiler. Bu arada, İtalya ve Almanya hızla silahlanmakta ve güçlenmekte idiler. Sovyet Rusya da “komünizm”i yaymak için devamlı çalışmakta idi. İngiltere ve Fransa; İtalya, Almanya ve Rusya’yı durdurmak, mevcut devletler dengesini devam ettirmek istemekte idiler. Ayrıca Sovyet Rusya, Türkistan’a doğru yayılarak Türkistan’da kurulan Türk Cumhuriyetlerini de hâkimiyetine aldı. Japon Denizi’ne çıktı. Rusya’nın desteklediği Avrupa ülkelerindeki komünist partiler, iktidarı ele geçirmek için çalışmaktaydılar.

Uzakdoğuda Japonya, büyük ve hızlı bir gelişme hamlesi ile Çin’in kuzeyindeki Mançurya’yı hâkimiyetine aldı. Okyanusya Adaları üzerinde hâkimiyet kuran Japonya, Uzakdoğu’da güçlü bir devlet oldu.