Bu eserlere gönül isterdiki Türkiye`den bir kaynaktan gösterelim. Bizim size göstereceÄŸimiz fotografların kaynağı ise ABD`nin dünyadaki her türlü belgeyi toplayan ünlü kongre kütüphanesi.

Ä°ngilizcesi olan okurlarımızın bu kütaphanede araÅŸtırma yapmasını saÄŸlık veririz. Bakın Türkiye ile ilgili ne kadar orjinal belge varsa buralardan bulmak mümkün.

FOTOGRAF ALBÜMÜ HAKKINDA BÄ°LGÄ°

Sultan 2. Abdülhamid, Osmanlı`nın son döneminde dönemde 33 yıl padiÅŸahlık yaptı. Siyasi dehasıyla, cihan devletinin çöküÅŸünü geciktiren hükümdar olarak tarihe geçti. Devrinde onu tahtan indirenler, kendisini anlayamayıp acımasızca eleÅŸtirenler dahi, yıllar sonra onun ne kadar uzak görüÅŸlü bir devlet adamı olduÄŸunu kabul etmek mecburiyetinde kaldı.

O, pek çok özelliÄŸi yanında, devlet idaresinde fotoÄŸrafı en etkin ÅŸekilde kullanan bir devlet adamı. ÇektirdiÄŸi fotoÄŸraflarla, yurtiçinde ve yurtdışındaki gidip görmediÄŸi yerler hakkında fikir sahibi olmuÅŸ, geliÅŸmeleri izlemiÅŸ. Kendisine sunulan yazılı ve sözlü raporlarla yetinmemiÅŸ, dönemin en önemli icatlarından olan fotoÄŸraf çekiminden destek almış. Sadece mekan ve önemli nokta fotoÄŸraflarından deÄŸil, askeri talimlerden cezaevlerindeki mahkumlara kadar her türlü görüntüden yararlanmış.

Kendi sipariÅŸlerinin yanında yabancı fotoÄŸrafçıların çektiÄŸi resimleri de para verip satın aldırtmış. Sultan, hem devleti, hem de dünyayı fotoÄŸraflarla okumuÅŸ. Osmanlı`nın ihtiÅŸamını, ekonomik ve askeri gücünü yansıtan albümler oluÅŸturup yabancı devlet baÅŸkanlarına göndermiÅŸ, `Osmanlı hala ayaktadır, güçlüdür` mesajını vermiÅŸ.

Abdülhamid`in, topladığı fotoÄŸraflardan 911 albüm oluÅŸturduÄŸu belirtiliyor. Albümler, Sultan 2. Abdülhamid`in emriyle saray kitaplığı için oluÅŸturulduÄŸundan Yıldız Albümleri olarak biliniyor. FotoÄŸraf albümleri fotoÄŸrafçılığın Osmanlı Ä°mparatorluÄŸu`na girmesinden kısa bir süre sonra 1880`den itibaren düzenlenmiÅŸ. Saray ilk kez Sultan Abdülaziz döneminde fotoÄŸrafa el atıyor. 1864 yılında sarayın kapıları fotoÄŸrafçılara açılıyor. Ä°lk fotoÄŸraflar Kırım Savaşı`na ait. Bunu Sultan Abdülaziz`in Avrupa seyahatine yönelik fotoÄŸraflar takip ediyor. Ancak Osmanlı topraklarındaki tarihî eserler baÅŸta olmak üzere tüm dünyayı arÅŸivlemek Sultan Abdülhamid`e nasip oluyor.

Bu eÅŸsiz hazine, bugün dünyanın en önemli fotoÄŸraf koleksiyonlarından biri. FotoÄŸrafların pek çoÄŸu zaman içinde yıpranmış, silinmiÅŸ olsa da geriye kalanlar bile büyük bir zenginlik. Maalesef, bu eÅŸsiz koleksiyondan kamuoyuyla paylaşılmadan önce pek çoÄŸumuzun haberi yoktu.

Sultan Abdülhamid mirası fotoÄŸraflardaki görüntüler 7 milyon kilometrekarelik bir coÄŸrafyanın tanığı ve Bosna`dan HabeÅŸistan`a, Batum`dan Tunus`a kadar uzanıyor. Åžehirler, sultanın yaptırdığı binalar, bina çizimleri, rüÅŸtiye mektebi talebeleri, askerler, camiler, çalışan kadınlar... Kadrajda neler yok ki; kalabalık Manastır sokakları, Yemen`in taÅŸ yapıları, Bosnalı köylüler ve Mostar Köprüsü, Selanik Ayasofya Camii, Kudüs`ü koruyan Osmanlı askerleri, El Ezher Camii`nde bir ikindi vakti, Beyrut`taki Amerikan Üniversitesi, Mısır Piramitleri, Girit`te cephane deposu... Günümüzde bu güzellik ve sadelikte fotoÄŸraflanamayacak mekânlar...

Müslüman fotoÄŸrafçıların yetiÅŸmesi ve Kâbe`nin ilk fotoÄŸraflarının onlar tarafından çekilmesi de Abdülhamid`in direktifleri ile gerçekleÅŸiyor.

2. Abdülhamid`in bu fotoÄŸraflar üzerine büyük bir imaret çalışmasına girmiÅŸ olması da muhtemeldir. Kudüs`ten, Irak`tan, Mekke`den resmedilen Osmanlı askerleri, döneme iliÅŸkin pek çok ipucu veriyor. FotoÄŸraflara bakılınca, Türk evi Balkan`da yaygın, OrtadoÄŸu ve Kuzey Afrika`da sivil Osmanlı mimarisi göze çarpmıyor.

Osmanlı`nın ekonomik durumu hakkında fikir veren fotoÄŸraflar da az deÄŸil. Limanlar, ticaret odaları, vergi daireleri, gümrükler, pazarlar ve çarşılar, köprüler, demiryolları, tersane ve fabrikalara ait görüntüler önemli birer belge. Zamanın teknoloji ve uygulamalı bilimlerini sergileyen fotoÄŸraflarda silah ve çeÅŸitli sanayi ürünleri, makineler, demiryolu, lokomotifler, gemiler yer almakta.

Sultan Abdülhamid`in 1880`li yıllara ait fotoÄŸraflarla birlikte 35 bin kareden oluÅŸan özel fotoÄŸraf arÅŸivi Ä°stanbul Üniversite kütüphanesinin raflarında saklanıyor. British Museum ve Library of Congress ve Bibliotheque Nationale, Ä°stanbul Üniversitesi`nin dışındaki en zengin Yıldız Albümleri koleksiyonuna sahip. Bunun da sebebi Osmanlı Devleti`ni tanıtmak için 1890`lı yıllarda ABD baÅŸkanı, Ä°ngiliz kraliçesi ve Fransız imparatoruna fotoÄŸraflar gönderilmesi. Bu fotoÄŸraflar bugün, dünyanın önde gelen kütüphanelerinde itina ile saklanıyor.

Sultan Abdülhamid mirası fotoÄŸraflar, üç kıtadaki varlığımızın, eserlerimizin tartışmasız belgesi niteliÄŸinde. Bugün bilinçli ya da bilinçsizce yok edilmiÅŸ pek çok Osmanlı eseri, bu fotoÄŸraflarda mevcut. Eserlerin kendisini koruyamadık, bari fotoÄŸraflarını gelecek nesillere aktaralım.

 http://netpano.com