Topkapı Müzesi Müdürü ve tarihçi Prof. Dr. İlber Ortaylı, Osmanlı dönemi aile yapısında monogami (tek eşlilik)`in hakim olduğunu, poligami (çok eşlilik)`e istisnai durumlarda rastlandığını söyledi.

Almanya`nın Mannheim kentindeki `Evet - Ja, ich will!, 19. Yüzyıldan Bugüne Alman ve Türk Düğün Kültürü ve Düğün Kıyafetleri- İki Kültürün Buluşması` adlı sergi kapsamında düzenlenen etkinliklere katılan Ortaylı, `Osmanlı`da Aile Hayatı` konulu konferans verdi. Ortaylı, Osmanlı`nın barındırdığı çok farklı etnik ve kültürel gruplar nedeniyle aile yapılarının da farklı olduğunu belirtti. Ortaylı, özellikle Müslümanların evlilikleriyle ilgili ellerinde çok az belge bulunduğunu ve bunların da genelde mahkeme kayıtlarında bulunduğu anlattı.

Harem konusuna da değinen Ortaylı, buradaki kadınların çok iyi eğitim aldığını ve genelde Enderun mezunu erkeklerle evlendirildiklerini ifade etti.

`EVLERDE YÃœKSEK SESLE KONUÅžULMAZDI`

İlber Ortaylı, Osmanlı İmparatorluğu döneminde insanların hayatında `mahalle` kavramının çok önemli olduğunu anlattı.

Ortaylı, `Osmanlı`da insanlar bir ailenin üyesi oldukları kadar aynı zamanda mahallenin de üyesiydiler. Bu, akrabalık bağlarından ziyade bir mahalle-komşuluk ilişkisiydi. Bu ilişki aynı zamanda hukuki, güvenlik ve mali konuları da içeriyordu. Örneğin bazı zamanlarda konulan ek vergileri, bir kişi veya aile değil, 5-6 aile ortak tahakkuk eder, birlikte öderlerdi. Mahallede toplumun da isteğiyle oldukça otoriter bir idare vardı. Ev yapıları nedeniyle genelde evlerde çok yüksek sesle konuşulmazdı` dedi.

Ortaylı, Türk ailesinin bazı değişimler geçirmiş olmasına rağmen hala ekonomik, sosyal ve psikolojik olarak küçük bir topluluk olduğunu; aile fertlerinin dayanışma içerisinde olduğunu ve bazı ekonomik olumsuzluklarda bunun olumlu etkilerinin görüldüğünü kaydetti.