DON VOLGA KANALI PROJESİ

http://img03.blogcu.com/thumbs/t/a/r/tarihveders/sokullu_mehmet_pa__a_1243643965.jpgDon ile Volga nehirlerinin birleştirilmesi teşebbüsü büsbütün başarı­sızlığa uğramıştır. Kefe sancak-beğliğine tâyin olunmuş olan defterdar Çerkeş Kaasım Beğ, bu büyük işi ilk düşünendir ve idaresine memur ol­muştur. 3.000 yeniçeri ile 20.000 süvârî bunun için Ejderhan'a gönderil­diği gibi, onbeş kadırga Azof a 5.000 yeniçeri ve 3.000 amele götürdü. (4 Ağustos 1569).[1] Bundan başka, Ejderhan'ın muhasarası ve kanalın kazılmasında piyadelere yardım edilmesi için 30.000 Tatar'ın yeniçerilere iltihakı emredildi. Lâkin Prens Serabyanov kumandasında 15.000 Rus, ame­lenin üzerine saldırarak, bunları dağıttılar.[2] Diğer taraftan da Ejder­han muhafızları kuvvetli bir yürüyüş yaparak muhâsırlara büyük zâyiât vererek püskürttüler. Türklerin son ümîdleri olan Tatar ordusunu Ruslar tamamen perişan ettiler; kurtulanlar da esir edildiler. Türkle'rin ba­taklıkta, çöllerde kılavuz olmak üzere aldıkları bir takım Tatarlar da, kas­ten onları şaşırttılar. Bu teşebbüsün başarıya ulaşması hâlinde bağımlılı­ğının artmasından başka bir şey görmeyen Kırım Hânı Devlet Giray'ın hâinâne telkinleri, mağlûbiyet ve zâyiât ile cesaretlerine halel gelen Os­manlı askerinin maneviyâtının bozulmasına, ilâve sebeb teşkil etti.

http://t1.gstatic.com/images?q=tbn:a42dv68cvN7k8M:http://img10.imageshack.us/img10/9545/donrivermap.png&t=1

Dev­let Giray'ın adamları Türk askerine bu kuzey eyâletlerinde kışın dokuz ay sürdüğünü, yazın ise ancak üç saat (ay) devam edebildiğini bu sebep­ten ya istirahattan mahrum olmaları, yâhud güneşin doğuşundan birbu-çuk iki saat sonra yatsı namazı ve arkasından az bir müddet sonra güne­şin doğmasıyle sabah namazı kılmalarını emreden dînî emirleri ihmâl et­meleri lâzım geleceği yolunda telkinlerde bulundular. Bu sözler, bekle­nen neticeyi tamâmiyle sağladı: Asker hoşnudsuzluktan isyan etti; Kaa-sım, tasavvurlarından vazgeçerek askeri Azof a götürüp (Azak'a olacak) oradan gemilere bindirdi. Deniz ortasında donanma şiddetli bir fırtınaya tutuldu; gemiler perişan oldu, birkaçı da battı. Velhâsıl bütün Osmanlı ordusundan İstanbul'a ancak yedibin kişi gelebildi.[3] Bu hâdise ile mu­vakkaten kesilmiş olan sulhu iade için Novossiltof nâmında bir Rus za­biti, ertesi senenin baharında (1570) Korkunç Jan adına istanbul'a geldi. 13 sene Önce Sultân Süleyman'ın Rusya hükümdarına gönderdiği ve için­de hükümdara «Muktedir Çar», «Hâkinvi Âkil» (Akıllı Hükümdar) diye hitâb ederek, Moskova'dan kürk mubayaa etmek üzere gönderilen tacir­leri tavsiye ettiği mektuptan beri, Rusya ile Osmanlı Devleti arasında hiç elçi gidiş gelişi olmamıştı.[4]



[1] Karamsin, s. 156, 15.000 sipahi ve 2.000 yeniçeri diyor.

[2] Bu münâsebetledir ki Ruslar TÜrkler'den ilk defa olarak harb ganimeti almışlardır. Çünkü, Oka sahillerinde 1541'de aldıkları ve Karamsln'İn bun­lar hakkında «İçte o vakit birinci defa olarak Türk armağanlarını ell­imizde sorduk» dediği şeyler, bir Osmanlı değil, Cengiz-oğlu olan Sahlb Giray/dan alınmıştı.

[3] Peçevl, (c. 1, s. 468-470), bu kanal meselesinden bahsederken, Ruslar'ın hücumuna dâir birşey yazmayıp, askerin arasına 'bir dedikodu yayıldığını, ve bazı kimselerin zannına göre bunun sebebinin de Tatar Hanı'nin tel­kinleri olduğunu yazar. Lakin Ruslar'ın da karcı ikoymuç olduklarında Şüphe yoktur. Bu kanal meaele&l mühim bir şey olduğundan Mütercimin İlâveleri bahsinde, Peçevt'nin vcnUSi malûmat özetlenecektir. Mütercim.

[4] Hammer, (Baron Joseph Von Hammer Purgstall), Büyük Osmanlı Tarihi, Üçdal Neşriyat: 3/559-560.

Hammer tarihinden

 

Yorum ekle

Bu bilgiler hoşunuza gittiyse , lütfen destek olmak için reklamlarımıza tıklayınız.
Lütfen Ahlaki kurallar çerçevesinde her türlü yorumlarınızı bekliyoruz.Küfür ve hakaret içerenler zaten yayınlanmamaktadır.
Türkçe dışında bir dil kullanmayınız.
Sitemizi Mozilla Firefoks ile görüntülemenizi tavsiye ederiz.Eski tarayıcılarda görüntülemede sorun yaşayabilirsiniz.


Güvenlik kodu
Yenile