| DON VOLGA KANALI PROJESİ |
|
DevÂlet Giray'ın adamları Türk askerine bu kuzey eyâletlerinde kışın dokuz ay sürdüğünü, yazın ise ancak üç saat (ay) devam edebildiÄŸini bu sebepÂten ya istirahattan mahrum olmaları, yâhud güneÅŸin doÄŸuÅŸundan birbu-çuk iki saat sonra yatsı namazı ve arkasından az bir müddet sonra güneÂÅŸin doÄŸmasıyle sabah namazı kılmalarını emreden dînî emirleri ihmâl etÂmeleri lâzım geleceÄŸi yolunda telkinlerde bulundular. Bu sözler, bekleÂnen neticeyi tamâmiyle saÄŸladı: Asker hoÅŸnudsuzluktan isyan etti; Kaa-sım, tasavvurlarından vazgeçerek askeri Azof a götürüp (Azak'a olacak) oradan gemilere bindirdi. Deniz ortasında donanma ÅŸiddetli bir fırtınaya tutuldu; gemiler periÅŸan oldu, birkaçı da battı. Velhâsıl bütün Osmanlı ordusundan İstanbul'a ancak yedibin kiÅŸi gelebildi.[3] Bu hâdise ile muÂvakkaten kesilmiÅŸ olan sulhu iade için Novossiltof nâmında bir Rus zaÂbiti, ertesi senenin baharında (1570) Korkunç Jan adına istanbul'a geldi. 13 sene Önce Sultân Süleyman'ın Rusya hükümdarına gönderdiÄŸi ve içinÂde hükümdara «Muktedir Çar», «Hâkinvi Âkil» (Akıllı Hükümdar) diye hitâb ederek, Moskova'dan kürk mubayaa etmek üzere gönderilen tacirÂleri tavsiye ettiÄŸi mektuptan beri, Rusya ile Osmanlı Devleti arasında hiç elçi gidiÅŸ geliÅŸi olmamıştı.[4] [1] Karamsin, s. 156, 15.000 sipahi ve 2.000 yeniçeri diyor. [2] Bu münâsebetledir ki Ruslar TÜrkler'den ilk defa olarak harb ganimeti almışlardır. Çünkü, Oka sahillerinde 1541'de aldıkları ve Karamsln'İn bunÂlar hakkında «İçte o vakit birinci defa olarak Türk armaÄŸanlarını ellÂimizde sorduk» dediÄŸi ÅŸeyler, bir Osmanlı deÄŸil, Cengiz-oÄŸlu olan Sahlb Giray/dan alınmıştı. [3] Peçevl, (c. 1, s. 468-470), bu kanal meselesinden bahsederken, Ruslar'ın hücumuna dâir birÅŸey yazmayıp, askerin arasına 'bir dedikodu yayıldığını, ve bazı kimselerin zannına göre bunun sebebinin de Tatar Hanı'nin telÂkinleri olduÄŸunu yazar. Lakin Ruslar'ın da karcı ikoymuç olduklarında Şüphe yoktur. Bu kanal meaele&l mühim bir ÅŸey olduÄŸundan Mütercimin İlâveleri bahsinde, Peçevt'nin vcnUSi malûmat özetlenecektir. Mütercim. [4] Hammer, (Baron Joseph Von Hammer Purgstall), Büyük Osmanlı Tarihi, Üçdal NeÅŸriyat: 3/559-560. Hammer tarihinden |


