`Karagöz `gri bölge` kavgası` başlığını kullanan To Vima gazetesi, `Türklerin halk kahramanının kökenini gündeme getirdiklerini` yazdı. Gazete, `Yunanların Karagözü zimmetine geçirme korkuları, Türk komşuda çok büyük endişeye neden oldu` yorumuna yer verdi. Türkiye`de sadece Karagözü korumak için değil, Hacıvat için bile dernekler kurulduğunu yazan gazete, Türkleri Yunanistan`da Karagöz için yapılan faaliyetlerin ilgilendirmediği eleştirisinde bulundu.

Yunan devlet televizyonu NET de, bugün sabah yayınlanan `Proti Grami` adlı haber programıyla tartışmaya katıldı. Programda `Karagöz`ün Türk mü? Yunan mı?` olduğunun tartışılması gerektiği vurgulandı.

Öte yandan Rum basını da Karagöz tartışmasına dahil oldu. Politis gazetesi, UNESCO Türkiye Milli Komisyonu Somut Olmayan Kültürel Miras İhtisas Komitesi Başkanı Prof. Öcal Oğuz`un `Eğer önlem almazsak Karagöz, bizden Yunanistan`a göç ederek yerleşecek. Yunanistan, Karagöz Müzesi bile kurdu. Yunanistan`ı tanıtan turizm broşürlerinde Karagöz ve Hacivat kullanılıyor. Yunanistan`da Karagöz oynatan 400 sanatçı var` sözlerine yer verdi. Rumlar kısa bir süre önce, Avrupa`da `baklavanın Kıbrıs Rumları orijinli` olduğunu ileri sürmüş, bu konuda tartışma çıkmıştı.

YUNANLAR KARAGÖZ FESTİVALİ DÜZENLEMEYİ PLANLIYOR

Diğer yandan önceki gün Atina`da 10 genç, geleneksel Karagöz gölge oyunu sanatçılığı diploması almak için ter döktü. Sınavda `Karagöz ölmedi` teması işlendi. Yunanistan`ın en ünlü Karagöz oyunu sanatçısı ve gölge oyunu tiyatrosu sahibi Tanasis Spiropulos ve diğer ustalar, Karagöz gölge oyunu kurslarında katılımcılara gölge oyununun inceliklerine dair tecrübelerini aktarıyor.

`Yunan devletinin Karagöz`e sağladığı maddi desteği çekmesinden` yakınan Spiropulos şöyle konuşuyor: `Karagöz kolay kolay ölmez. Ancak hükümetin desteğine ihtiyaç var. Kültür Bakanlığı, daha önce verdiği maddi yardımları kesti.` Çocuklar doğduğu sürece Karagöz`ün ölmeyeceğini vurgulayan Spiropolus, Türkiye ve Çin`den Karagöz sanatçılarının da davet edileceği ve her yıl düzenlenecek bir festival organize etmeyi düşündüğünü belirtiyor.

TELEVİZYONLAR KARAGÖZ OYNATIYOR

Bu arada Yunanistan`da çıkan STATUS dergisi, geçtiğimiz günlerde ülkenin en meşhur Karagöz oynatan sanatçılarından Evgenios Spataris`e ödül verdi. Dergi, ödülün geleneksel gölge oyunu tiyatrosuna yapılan katkılar sebebiyle verildiğini açıkladı.

Yunanistan`da bugün, devlet ve çok sayıda yerel televizyonda Karagöz gölge oyunu oynatılıyor. Yunan milli kahramanları tasvirleriyle birlikte sunulan Karagöz gölge oyunları, özellikle orta öğretim okullarında öğrencilerin beğenisine sunuluyor.

YUNANLARA GÖRE KARAGÖZ`ÜN TARİHİ

Yunanistan`da Karagoizis adıyla oynatılan Karagöz gölge oyununun tarihine ilişkin iki rivayet dile getiriliyor. Öncelikle Karagöz gölge oyununun Türklere ait ve Bursa kökenli olduğu belirtiliyor. Yunanlar bu tezi kendi açılarından şöyle çürütüyor: Yunanlara göre İdra Adası`ndan olan G. Mavromatis, 18. yüzyılda Çin`den Türkiye`ye gölge oyunu tasvirleriyle birlikte geldi. İstanbul`da yaşamaya karar veren Mavromatis, tasvirlerinde yerel ve Türk kültüründen de öğelere yer verdi. Böylece Türkçe`de Karagöz, Yunancada Karagiozis olarak anılmaya başlandı.

(Kara-göz Yunancaya Mavro-matis şeklinde tercüme ediliyor) Türkiye`de hayatını kaybeden Mavromatis`in Karagöz oyunu sanatçılığını, yardımcısı Yanis Brahalis Yunanistan`a 19. yüzyılda getirerek sürdürdü.

Yunanlara göre, Karagöz oyunun Türklere ait olduğu görüşü şundan kaynaklanıyor: Osmanlı topraklarında yaşayan Rum, Ermeni ve Yahudiler Türk olarak tanımlanamaz. Ancak Karagöz gölge oyunu, Osmanlı döneminde yeni toplumsal şartlara ve şekile ayak uydurmak zorunda kaldı. 4 asırlık Osmanlı egemenliği altında, Karagöz`ün Yunanlılığı doğal olarak unutulmaya yüz tuttu. Bu Karagöz`ün Türk gölge oyunu sanılması sonucunu doğurdu.

Yunanistan`da Karagiozis`in temellerini atan kişi ise 1865 yılında Patra`da doğan ve Mimaros takma adıyla tanınan Dimitris Sardunis`tir. 1894`te Karagöz sanatçısı olarak adını duyuran Mimaros, 1899 yılından itibaren Atina`da Karagöz oynatmaya başlamıştır. Çok sayıda öğrenci yetiştiren Mimaros, 1912 yılında alkolik olarak hayatını kaybetmiştir.

VİKİPEDİA`NIN KARAGÖZ TANIMI

İnternette yayınlanan Vikipedia ansiklopedisinin Yunanca versiyonunda Karagöz, geleneksel Türk ve Yunan gölge oyunu şeklinde tanımlanıyor. Vikipedia, Yunanistan`da Karagöz`ün Osmanlı döneminde yaşayan `halk kahramanı, fakir ve kurnaz Yunan` olarak kabul edildiği bilgisine yer veriyor.

Kaynak: Sabah

{mosgoogle}