Türkiye Rövanş Peşinde
Türkiye, Osmanlı`nın rövanşını İngiltere den alacak mı?

Türk dış politikasındaki yükseliş, kimilerine göre çöken bazı `yeni imparatorluklar`ın sonucu. Kimilerine göre de, dünyanın yeni düzeni, yeni bölgesel ve küresel liderler, güçler yaratıyor.

Bunlardan biri de Türkiye. Yükselişin gücünü ve etkisini tarif etmek için, hem Batılar hem de doğulular, Ankara`ya bakarak bazı tarifler yapıyorlar. Örneğin, ABD`nin tüm istihbarat örgütlerinin ortaklaşa hazırladıkları gelecek vizyonunda Türkiye, 2020 yılında dünyanın en etkin ve güçlü ülkelerinden biri olacak.

Dahası, aynı raporun satır araları bu süreci yavaşlatabilecek etkileri saysa da, `durdurulamayacağını` söylüyor. Bu bir yorum. Başka yorumlar da var. Bunlardan biri de, `yeni Osmanlıcılık` kavramı.

İçeriği ve vaadettikleri tartışılsa da, coğrafi bir tanım da sunuyor. Bu tanımın en belirgin alanı, Ortadoğu`nun belli bir bölgesi. Genişçe bir bölgesi.

Kafkaslar, Balkanlar, Ortaasya ve yeni dönemin yeni başka güçleri ile ilişkilerden de söz ediliyor ama ana eksen işte bu haritiya oturtuluyor.

Kuşkusuz bu coğrafyadan anlaşılması gereken, bu haritaya, haritanın bölgelerine `hükmetmek` değil. Burada söz konusu olan modern dönemin etkisi, yönlendiriciliği, saygınlığı ve liderliği!

Politik, ekonomik, coğrafi, askeri ya da bunların tümünün bileşimi dinamiklerden yararlanarak ve dünya konjonktürünün getirdiklerini de bünyesine ekleyerek bir tür liderlik oluşturmak. Dediğimiz gibi, kimileri de buna `Osmanlı barışı` diyor.

Entelektüel ve politik mahfillerde sıkı tartışılıyor olsa da, bu tartışmanın nedenlerinden biri, `bu etki alanının neyi tarif ettiği`, daha açıkcası hangi sınırları kapsadığı ile ilgili.

İşte bu önemli konuda bugün, Sabah Gazetesi yazarı Erdal Şafak bir yazı kaleme aldı.

Hemen verelim; `Bu vizyonda Osmanlı`nın defterini düren İngiltere ile Fransa arasındaki 1916 tarihli Sykes-Picot gizli anlaşmasının rövanşını alma niyeti var. Hatırlayın; o anlaşma Ortadoğu`yu İngiliz ve Fransız nüfuz bölgelerine ayırmıştı. Şimdi o bölgeler yeniden eski ve asıl adresine dönüyor.

Sykes-Picot anlaşması neydi? Anlaşmada bir ülke daha vardı! Ama o ülke sonra anlaşmadan caydı ve lideri dünyaya bu anlaşmayı açıkladı. 

Bu vizyonda ayrıca merhum Turgut Özal`ın çizdiği, günümüz iktidarının yeniden yorumladığı Adriyatik`ten Çin Seddi`ne kadar her yerde Türk varlığını, Türkiye`nin gücünü hissettirme iddiası var.

Bu vizyonda Türkiye`nin sahip olduğu sert ve yumuşak güçleri (Silahlı Kuvvetler, ekonomik büyüklük, siyasal istikrar) iyi değerlendirerek `Bölgesel liderlik`ten ilk aşamada `Bölgesel süper liderlik` basamağına yükselmek, oradan da `Küresel liderler ligi`ne atlamak hedefi var.`

Peki ama Sykes-Picot anlaşması hangi bölgeleri kendilerinin nüfuz alanlarına ayırıyordu? Çünkü bu bölgeler şimdi `eski ve asıl` adreslerine dönecek. Yani planı tersten okuduğunuzda, `etkinin alanı ortaya çıkaçak`!

O bölgelerin isimleri şunlar; Musul, Kerkük(Kuzey Irak`ın tamamı), Şam, Bağdat, Basra (!), Kuveyt. Kısaca ve kabaca, Mısır ve İsrail sınırı, Suudi Arabistan sınırına kadar olan bölge!

Peki mümkün mü? Bunu zaman gösterecek. 1916 yılında gizli bir anlaşma ile Türkiye ve Ortadoğu topraklarını paylaşan İngiltere ve Fransa`nın temsilcileri Mark Sykes ve George Picot`un vücutları çoktan toprak oldu.

Ama paylaştıkları topraklar hâla yaşıyor!

{mosgoogle}

www.iyibilgi.com

Sykes Picot Anlaşmasınedir?

9 Mayıs 1916 tarihinde (I. Dünya Savaşı sırasında), İngiltere ve Fransa arasında yapılan ve Türkiye'nin Orta Doğu topraklarının paylaşılmasını öngören gizli antlaşmadır.


1915'te Arabistan Yarımadası'nı ele geçiren İngiltere, Türkiyeye karşı ayaklanan Mekke Şerifi Hüseyin'i destekleyerek Irak ve Filistin toprakları üzerinde kendisine bağımlı bir Arap devleti kuracaktı. Mekke Şerifi Hüseyin ile Mısır'daki İngiliz Yüksek Komutanı McMahon arasında böyle bir antlaşma gizli olarak imzalanmıştır. Fransa böyle bir plana karşı çıkıp İngiltere'ye baskı yaparak yeni bir antlaşma yapılmasını istedi. Rusya'nın onayı ile imzalanan bu antlaşmaya göre;
  1. Rusya'ya, Trabzon, Erzurum, Van ve Bitlis ile Güneydoğu Anadolu'nun bir kısmı,
  2. Fransa'ya, Doğu Akdeniz bölgesi, Adana, Antep, Urfa, Diyarbakır, Musul ile Suriye kıyıları,
  3. İngiltere'ye Hayfa ve Akka limanları, Bağdat ile Güney Mezopotamya verilecektir.
  4. Fransa ile İngiltere'nin elde ettiği topraklarda Arap devletleri konfederasyonu veya Fransız ve İngiliz denetiminde tek bir Arap devleti kurulacak,
  5. İskenderun serbest liman olacak,
  6. Filistin'de, kutsal yerleşim yeri olması nedeniyle bir uluslararası yönetim kurulacaktır.
1917 devriminden sonra Rusya antlaşmadan vazgeçmiş, Lenin gizli olan bu anlaşmayı dünya kamuoyuna açıklamıştır.

 

Yorum ekle

Bu bilgiler hoşunuza gittiyse , lütfen destek olmak için reklamlarımıza tıklayınız.
Lütfen Ahlaki kurallar çerçevesinde her türlü yorumlarınızı bekliyoruz.Küfür ve hakaret içerenler zaten yayınlanmamaktadır.
Türkçe dışında bir dil kullanmayınız.
Sitemizi Mozilla Firefoks ile görüntülemenizi tavsiye ederiz.Eski tarayıcılarda görüntülemede sorun yaşayabilirsiniz.


Güvenlik kodu
Yenile