Türkiye, kültür ve tabiat varlıkları açısından dünyada en zengin ülkelerden biri. Ancak bu zenginlik çeÅŸitli yasadışı yöntemler kullanılarak yurtdışına kaçırılıyor. Türkiye de Kültür ve Turizm Bakanlığı aracılığı ile bu deÄŸerlerin yeniden ait olduÄŸu topraklara kazandırılması için etkili mücadeleler yürütüyor. Bu konuda yerli-yabancı basın, yerli-yabancı müzayede katalogları, web sayfaları ile yapılan ihbarlar da bakanlığın elini güçlendiriyor. Elde edilen bilgilerin doÄŸrulunun ıspatının ardından Ä°çiÅŸleri, DışiÅŸleri ve Adalet Bakanlıkları ile uluslararası kuruluÅŸlar da devreye sokularak kaçırılan eserlerin Türkiye`ye döndürülmesi için düÄŸmeye basılıyor.

   Gerek dava yoluyla Türkiye`ye iade edilen eserler, gerekse müzayedelerde tespit edilerek ülkemize iadesine karar verilen eserler; ilgili ülkelere uzmanlar gönderilerek tespitler yapılıyor. Gerekli iÅŸlemlerden sonra Türkiye`ye getirilen eserler, ait oldukları müzelerde sergileniyor.

   Eserlerin iadesinin iyi niyet ve ikili anlaÅŸmalar kapsamında saÄŸlanamaması durumunda ise konsolosluklar ve elçilikler aracılığıyla avukatlık firmalarıyla iliÅŸkiye geçilerek eserlerin iadesi için hukuki mücadele baÅŸlatılıyor. Eserlerin Türkiye`ye iadesine iliÅŸkin anlaÅŸma yapılan avukatlık firmalarına ödenmekte olan ücretler de Kültür ve Turizm Bakanlığı`nın bütçesinden karşılanıyor.

   Kaçak kazılar ile yasadışı yollardan yurt dışına kaçırılan kültür varlıkların iadesi çalışmaları kapsamında 2007 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığı`nca; BirleÅŸik Arap Emirlikleri`nde ele geçirilen 23 adet tarihi eser, Ä°ngiltere`den Roma Dönemi`ne ait 2000 yıllık yüzük, Avusturya`dan Anadolu kökenli 316 adet eser, Almanya`dan 4 sikke ile Nürnberg`de ele geçirilen iki mermer stel parçası, Ä°zmir Agora Örenyeri`nden çalınan ve Almanya`da ele geçirilen heykel başı, Denizli Laodikya Antik Kenti`nden çalınan ve Ä°sviçre`de ele geçirilen bronz el ve Kocaeli Müzesi MüdürlüÄŸü fuar alanından çalınan ve Almanya`da ele geçirilen heykel başı da dahil olmak üzere toplam 900 taşınabilir kültür varlığı 2007 ile 2008 yılları arasında Türkiye`ye kazandırıldı.

   2002 yılında Almanya Bremen`de bir bit pazarında ele geçirilerek el konulan 900`e yakın eser ise Türkiye`nin Hannover BaÅŸkonsolosluÄŸu`na iadesi saÄŸlandı. Eserler, DışiÅŸleri Bakanlığı tarafından 22 Aralık 2008 tarihinde Kültür ve Turizm Bakanlığı yetkililerine teslim edildi.

   Bunların yanı sıra Almanya, Rusya Federasyonu, Hırvatistan, ABD, Danimarka, Ä°talya, Fransa, Ä°sviçre, Sırbistan, KaradaÄŸ, Bulgaristan ve Ä°ngiltere gibi ülkelerde bulunan, müzayedelerde satışları durdurulan, yurt dışında davaları süren eserlerin Türkiye`ye getirilmesi amacıyla giriÅŸimler de devam ediyor.

   Bu eserlerden Amerika`da bulunan Herakles Heykeli, Fransa`da bulunan II. Selim`e ait çini pano ile ilgili dava açılması kesinleÅŸti. Ä°talya`da bulunan Lidya Yazıtı`nın Türkiye`ye iadesi ile ilgili dava da devam ediyor. (CÄ°HAN)

http://www.zaman.com.tr