|
Alm. Sintflut (f), Fr. Déluge (m), İng. The Flood. Nehirlerin, denizlerin yağışlar ve fırtınalarla taşması sonucu büyük karaların, suyla örtülmesi. Tufan çok büyük sel baskınıdır. Târih boyunca dünyâ birçok tufana sahne olmuştur. En büyük tufan olarak Nuh aleyhisselâm Tufanı bilinmektedir. Araştırmacıların yaptığı çalışmalardan dünyânın çeşitli bölgelerinde muhtelif zamanlarda büyük sel baskınları neticesinde binlerce kilometrekarelik sahaların su altında kaldığı, binlerce insanın ve hayvanın öldüğü, kara parçalarının dahi şekil değiştirdiği anlaşılmıştır. Bunlardan Leonard Whilley 1920 senesinde yaptığı çalışmalarla Mezopotamya’nın defâlarca tufanlar neticesi sular altında kaldığını ispatlamıştır. Tufan’a yol açan nehirlerin başında Nil, Fırat, Dicle, Çin’de Hwang Ho ve Hindistan’da İndus nehirleri gelir.
En önemli tufan tipi nehirlerin taşmasıyla meydana gelenidir. Paris, Roma, Washington, New Orleans gibi yeni kurulmuş şehirler dahi defâlarca nehir taşmalarıyla sular altında kalmışlardır. İkinci önemli tufan tipiyse, sâhillerde büyük dalgaların taşıdığı su kütleleriyle meydana gelenlerdir. Nehirlerin taşmasıyla meydana gelen tufanlar umûmiyetle ilkbaharda çok fazla yağışlar, kışın donan toprağın âni ısı yükselmesiyle çok çabuk çözülmesi ve kar sularının toprağa emilmeden akıp gitmesiyle olur. Buzul erimesi toprak kayması, âni yaz yağmurlarıyla meydana gelen su baskınları sel târifi içinde kalmaktadır. Deniz sâhillerinde meydana gelen tufanlar iki sebepten meydana gelebilir. Birincisi iklim şartlarına bağlı fırtınaların, tayfunların sebep olduğu deniz seviyesinde meydana getirdiği yükselmelerdir. İkincisi de dünyânın sismik hareketleri sonucu meydana gelen su yükselmeleridir. Su yükselmeleri ya dalgalarla veya kara parçasının sulara gömülmesiyle olur.
Tufanlar sebebiyle her sene binlerce insan hayâtını kaybetmekte, zirâî sahalar sular altında kalmakta, mahsûl zâyi olmakta, evler yıkılmakta, arâzi ÅŸekilleri bozulmakta ve daha birçok hasar meydana gelmektedir. Bu sebepten tufanlara karşı tedbirler alınmaktadır. Bu tedbirlerin başında sâhillere yapılan yüksek ve saÄŸlam setler, nehirler üzerine kurulan barajlar, nehirlerden kanallarla sulama yapılacak arâzilere su taşınması gelir. Nehirlerin taÅŸmaması için su bendleri yapılır. ABD’de Mississippi Nehri kenarında 1937-1945 ve 1950 senelerinde toplam 1600 kilometre uzunluÄŸunda bendler yapılmıştır. California’da Pasifik kıyılarına 3200 km boyunda bendler yapılmıştır. Bu bendler arasına aynı zamanda büyük havuzlar da inşâ edilmiÅŸtir. Hollanda’da yine denizden gelen su baskınlarını önlemek için suların girdiÄŸi kanallar önüne toplam uzunluÄŸu 24 kilometre olan taÅŸ ve beton yapılar inşâ edilmiÅŸtir. Setler arasında uzaktan kumandalı kapılar vardır. Bu kapılar suların giriÅŸ ve çıkışını bir ahenk içerisinde kontrol ederek setlerin yıkılmasını önler. Bütün bu tedbirlere raÄŸmen dünyâ üzerinde her sene tayfunlar ve nehir taÅŸmaları sonucu birçok tufan meydana gelmektedir. Dünyânın Gördüğü En Büyük Tufanlar: Târihi:             Tufanın ÖzelliÄŸi: Bilinmiyor   Nuh Tufanı, Nuh peygamberin gemisine binen canlılar hâriç, geri kalan bütün canlılar su altında boÄŸularak öldüler. M.Ö. 2297  Hwang Ho (Sarı Nehir) tufanı. Târihi belli olan ilk büyük tufandır. M.Ö. 413   Roma’yı sular altına alan Tiber Nehri tufanı 1000 (M. S.) Tuna Nehri tufanı 1421 Hollanda’da birçok insanın ölümüne sebep olan tufan 1570 Hollanda’da Harlingen’i tamâmen harap eden tufan 1629 Mexico City’de birçok kiÅŸinin ölümüyle neticelenen tufan. 1811 Tuna Nehrinin taÅŸmasıyla birçok kiÅŸi boÄŸularak ölmüş köyler, araziler su altında kalmıştır. 1861 ABD’nin Pasifik sâhillerinde meydana gelen tufanda sular Nevada’ya kadar ilerlemiÅŸ çok can kaybı olmuÅŸtur. 1883 Java ve Sumatra’da Krakatan volkanı faaliyetiyle Okyanus dalgalarının sebep olduÄŸu tufanda 36.000 kiÅŸi boÄŸulmuÅŸtur. 1887 Çin’de Hwang Ho tufanında 140.000 kilometrekarelik alan sular altında kalmış ve 900.000 kiÅŸi boÄŸularak ölmüştür. 1896 Japonya’da Okyanus Sismik olayları sonucu meydana gelen dalgaların sebep olduÄŸu tufanda 27.000 kiÅŸi hayâtını kaybetmiÅŸ, 60.000 kiÅŸi evsiz kalmıştır. 1911 Çin’de Yangtze Nehrinin taÅŸmasıyla meydana gelen tufanda 100.000 kiÅŸi hayâtını kaybetmiÅŸtir. 1916 Hollanda’da Kuzey Denizinden gelen su yükselmesiyle 10.000 kiÅŸi ölmüştür. 1931 Çin’de Yangtze Nehrinin taÅŸmasıyla 200.000 kiÅŸi boÄŸularak ölmüş, 2 milyon kiÅŸi evsiz kalmıştır. 1946 Japonya’da Okyanus sismik olayları ile meydana gelen dalgalar 100.000 kiÅŸiyi evsiz bırakmış, 1000 kiÅŸi boÄŸulmuÅŸtur. 1963 İtalya’da Vaıont Barajının taÅŸmasıyla 2000 kiÅŸi hayâtını kaybetmiÅŸtir. 1970 Bangladeş’te siklon’un sebep olduÄŸu tufanda 200.000 kiÅŸi ölmüş, 500.000 kiÅŸi evsiz kalmıştır. 1971 Hindistan’da, Orissa’da siklonun sebep olduÄŸu tufanda 10.000 kiÅŸi ölmüştür. 1973 Fazla yağışlarla İndus Nehri taÅŸmış, tufanda 2300 kiÅŸi boÄŸularak ölmüştür. 1974 Kuzey Honduras’ta tayfunun sebep olduÄŸu tufanda 5000 kiÅŸi ölmüş 50.000 kiÅŸi evsiz kalmıştır. 1978 Kuzey Hindistan’da Haziran ve Eylül aylarında meydana gelen deniz taÅŸması sonucu 1200 kiÅŸi hayâtını kaybetmiÅŸtir. 1979 11 AÄŸustos’ta Hindistan’ın Mori bölgesinde deniz sularının kabarmasıyla 15000 kiÅŸi ölmüştür. 1979 30 AÄŸustos ile 7 Eylül arasında Carribean’da meydana gelen tayfun 1100 kiÅŸinin ölümüne sebep olmuÅŸtur. 1982 17-21 Eylül târihlerinde El-Salvador’da denizden kabaran sular 1300 kiÅŸinin ölümüne sebep olmuÅŸtur. 1983 6-12 Nisan târihleri arasında ABD’de Alabama, Mississippi, Tenisee bölgelerinin kıyıları denizden gelen sularla örtülmüş fakat can kaybı olmamıştır. Â
|