| Allah, Kur`ân`da neden "Biz" diyor? |
 Cenab-ı Hak, Kur`an`da neden "Ben" demiyor, "Biz" diyor? Bunun bir sebebi var mı? Allah bir olduğu halde "Biz" demesi, insanın aklına...
Cenab-ı Hak, Kur`an`da neden "Ben" demiyor, "Biz" diyor? Bunun bir sebebi var mı? Allah bir olduÄŸu halde "Biz" demesi, insanın aklına bazı yanlış düÅŸünceler getiriyor. Siz bu konuda ne dersiniz?" Cenab-ı Hak, Kur`an-ı Kerim`de bazen "Ben" bazen "Biz" hitabını kullanıyor. Her zaman "Biz" demiyor. Tabii ki, Türkçe ifade ile "Ben" ve "Biz" deÄŸil bu sözler. Kur`ân`ın kendi diliyle "ben" anlamına gelen "ene/innî" ve "biz" anlamına gelen "innâ/nahnü/nâ" gibi kelime ve zamirler yer alıyor. Kur`ân âyetlerinde konunun geliÅŸine, meselenin anlatılışına ve manaya göre ifade tarzları deÄŸiÅŸebiliyor.
Meselâ ÅŸu âyetlerde birinci tekil ÅŸahıs olarak "ben" ifadeleri geçer: "Bana` verdiÄŸiniz sözü yerine getirin ki, `Ben` de size verdiÄŸim sözü yerine getirip mükâfatınızı vereyim. Ve sadece `Benden` korkun."1 "Kullarım senden `Beni` sordukları vakit de ki; muhakkak `Ben` çok yakınım. `Bana` dua ettiÄŸi zaman, dua edenin duasına cevap veririm. Öyleyse onlar da `Benim` davetime uysunlar. `Bana` iman etsinler ki, doÄŸru yolu bulmuÅŸ olsunlar."2 "`Bana` dua edin, cevap vereyim."3 "`Ben` cinleri ve insanları ancak `Bana` ibadet etsinler diye yarattım."44 Bu ayetlere dikkat edilirse, "Ben" ifadeleri Cenab-ı Hakk`ın Zat`ıyla ilgilidir, arada hiçbir vasıtanın ve sebebin kabul edilmeyeceÄŸi görülür. Yüce Allah`ın, kendisinden "Ben" diye bahsettiÄŸi ayetlerin büyük çoÄŸunluÄŸu Yüce Zat`ıyla ilgilidir. "Biz" diye hitap edilen ayet-i kerimelerde ise, genellikle arada bir vasıta, bir araç ve bir sebep vardır. Mesela; Kur`an`ın indirildiÄŸini haber veren bütün ayetlerde "Biz indirdik" buyurulur. Kur`ân vahiy yoluyla indirildiÄŸine göre, burada Allah ile Peygamber(a.s.m.) arasındaki vasıta, Hz. Cebrail`dir. Yine"Bulutla gölge yaptık"5 gibi ayetlerde de bu durum göze çarpar. Ä°ÅŸi yaptıran Allah, iÅŸi yapansa bir çeÅŸit Allah`ın emri altında çalışan görevli meleklerdir. DiÄŸer yandan Cenab-ı Hak, Esmaü`l-Hüsna`sı ve sıfatlarıyla birlikte hitap ederek kendi azametini ve celalini "Biz" kelimesiyle ders veriyor. Birçok müfessirimiz, bu tür ayetlerde Cenab-ı Hakk`ın kendi azamet ve kudretini bildirmek için bu tarz bir hitabı tercih ettiÄŸini bildiriyor. Mesela; "Kur`an`ı kesinlikle Biz indirdik, elbette onu yine Biz koruyacağız"6 mealindeki ayette "biz" anlamına gelen dört kelime vardır. Burada hem Cenab-ı Hakk`ın büyüklüÄŸünün ifadesi söz konusudur hem meselenin önemi zamirlerle kuvvetlendiriliyor. Bir Osmanlı âlimi olan Ebussuud Efendi, bu ayeti açıklarken, "Biz, ÅŸânımızın büyüklüÄŸüyle yüce katımızdan Kur`an`ı indirdik" der. Kevser Suresi`nde geçen ve "Biz" anlamına gelen "Ä°nna"nın tefsirinde ise Fahrüddin Razî, "Buradaki`Biz`den murad, Cenab-ı Hakk`ın azametini gösterir" der. "Çünkü Kevser`i Peygamber Efendimize hediye olarak veren, yerin ve göklerin tek sahibi olan Cenabı Hak`tır. Hediye edilen ÅŸey de, verenin büyüklüÄŸüne göre bir deÄŸer kazanır." Ä°ÅŸârâtü`l-OEcaz`da ise Bakara Suresi`nin 34. ayeti açıklanırken "Ben" anlamına gelen "Ä°nnî" ile "Biz dedik" anlamına gelen "Kulnâ" kelimeleri birlikte ele alınır ve ÅŸu açıklama yer alır: "Cenab-ı Hakk`ın halk (yaratma) ve icat (var etme) fiilinde vasıtanın bulunmadığına, kelam ve hitabında vasıtanın bulunduÄŸuna iÅŸarettir." Bu durumda, Yüce Allah bazı ayetlerde "Biz" diye hitap etmesinden, Cenab-ı Hakk`ın-hâÅŸâ-birden fazla olduÄŸu akla gelmemelidir. Zaten gelmez de. Bazen insan olarak biz de kendi yaptığımız bir iÅŸten bahsederken "Biz yaptık" demez miyiz? 1. Bakara Suresi, 40-41. 2. Bakara Suresi, 186. 3. Müminun Suresi, 60. 4. Zariyat Suresi, 56. 5. Bakara Suresi, 57. 6. Hicr Suresi, 9. http://www.bugun.com.tr/yazar.asp?yaziID=31025
|
