Vasco da Gama’ya Hindistan yolunda rehberlik eden kişi ‘’Kitab’ül–Fewaid’’ yazarı Arap Coğrafya Alimi İbn.Macid idi.(Ölm.1500 civarı)Bu yol Müslümanlar tarafından uzun zamanlardır bilinip , Avrupalılar tarafından meçhuldü.(J.H.Kramers)

Fakat bir çok yerde olduğu gibi bir şeyin Avrupalılar tarafından öğrenilmesine Avrupalılar keşif derlerdi.Matbaa örneğinde olduğu gibi…Zira böyle önemli bir keşfi bir Avrupalıdan başkası yapamazdı.Buşeref bir Avrupalıdan başkasına nasıl yakışırdı?

1498 de Gama ilk defa bir Avrupalı olarak Ümit Burnu nu aşarak Mozambik kıyılarına ulaştı.Burada Arap asıllı Şirazi Sultanları bulunuyordu.Bunlar kıyılardaki yerli halkı hakimiyet altına almışlar ve Yavuz’un Mısır Seferinden sonra hayatta hiç görmedikleri ve görmeyecekleri Türklere ve Osmanlılara  bağlılık ilan etmişlerdi.

Şirazi Sultanı İbrahim hiç Portekizli görmemiş ve duymamıştı.Bu nedenle değişik ve hiç görmedikleri bu adamları Türk ,Gama yı da Türk kaptanı sandılar.Bu nedenle gelenlere büyük itibar gösterdiler. (Portekizli Farnea Lopes de Castanheda bu olayı teferruatıyla nakleder.)Sultanın bu hürmeti karşısında Türkiye ye yakın bir bölgeden geldiği yalanını uyduran Gama ,ondan Hindistan’a gitmek için 2 rehber gerektiğini söyledi.Sultan bu iş için 2 rehber görevlendirdi.

Ancak rehberlerden birisi gemiye binince durumu ,bunların Türk hatta Müslüman bile olmadıklarını anladı.Sultana haber verdi.Sultan çok sinirlendi.Üzerlerine asker sevketti.Ancak Gama diğer rehberi yanında alıkoyarak hızla bölgeden kaçtı.Bu rehber İbni Macid’dir.

Gama hayatında görmediğini ve çok şaşıracağını sandığı yön bulmak için kullandıkları usturlabı Mace’ye gösterdiğinde ,Arap bilginin hiç şaşırmadığını ve çok daha gelişmiş bir aleti yanında getirdiğini ve Gama ya gösterdiğini yazan müellif ,bu defa Gama nın çok şaşırdığını ve Mace yi bulmakla hazine bulmuş gibi sevindiğini söylediğini belirtir.Müellif Macenin getirdiği aletin resimlerini çizer ve açıklamasını da eserinde yapar.

Akla bu noktada bir çok fikir geliyor. Mace bu yolu Diaz’a neden gösterdi?(İşkence mi gördü)Böyle bir bilgi yok.Yolu göstermenin bir sakıncası olmadığını mı düşündü ki zararlarını ileride tüm İslam alemi çekti.Yoksa bunların Şirazi kralı gibi Türk ve Müslüman olmadıklarını mı anlamadı?Neden diğer rehber kaçtığı halde Mace kaçmadı?Bunun nedeni Mace’nin yüzme bilmemesi olabilir mi?

 

Yazının hazırlanmasında Büyük Osmanlı Tarihi-Yılmaz Öztuna yararlanılmıştır.