Cisr-i Ergene adıyla bilinen Uzunköprü şehri Edirne yi Çanakkale ye bağlayan yol üzerinde kurulmuştur.Köprü ve şehrin kuruluş amacı Ergene Nehrinin zaman zaman taşarak etrafına zarar vermesiyle çevrede gizlenen eşkıyaların yolu kullananlara verdikleri zararın önlenmesi ve Tuna ya sefer yapan ordunun geçişi esnasında yaşanan güçlüklerin önlenmesiydi.

Uzunköprü Osmanlı nın Rumelide kurduğu ilk şehir olması nedeniyle de büyük önem taşır.

Sultan 2.Murad’ın tarihte köprü yapımına özel bir önem verdiği bilinmektedir.Ülkenin bir çok yerinde köprüler yaptırmıştır.Bölgedeki ağaçlar kesilmiş ve şehir Orta Asya daki Türk Kentlerinin yapısına uygun inşa edilmiştir.Cami ,imaret,kervansaray,çifte hamam ve dükkanlar şeklinde inşa edilen şehir, bu yapısıyla Buhara,Smerkant,Taşkent gibi Türkistan kentlerine benzemektedir.Şehre yerleşimi özendirmek için ,buraya yerleşenler vergiden muaf tutulmuştur.

Daha önce Ergene Nehri üzerinde Traklardan kalma bazı harap tahta köprüler vardı ama ihtiyacı karşılamıyordu.Padişahın emri ile 1427 de köprünün yapımına başlandı.Mimarı ,Mimar Müslihiddin idi.Köprü inşaatı 17 yıl sürdü.Varna Savaşının tarihi olan 1444 te köprü tamamlandı.

Köprü açılışı için 2. Murad Han şehre geldi.Yanında şehzade 2.Mehmed (Fatih) ve vezirleride hazır bulunuyordu.Cami avlusunda ziyafet verildi.Padişah imarette kendi eliyle aş dağıttı.Caminin kandillerini kendi eliyle yaktı.Köprüden zafer alayları geçti,fener alayı tertiplendi.Kur’an ve mevlitler okundu.

Uzunköprü Türkiye nin Osmanlılardan kalan en uzun köprüsüdür.1392 metre boyu, 5.5 metre genişliği vardır.Köprünün sivri ve yuvarlak kemerli 174 adet gözü bulunmaktadır.Bu gözlerin başta olanları nehrin üstündedir.Çoğunda ise suyun kışın taştığı dönemler hariç su bulunmaz.Köprü 2.Mahmud,1.ve 2.Abdülhamid dönemlerinde tamir görmüştür.

Evliya Çelebi köprünün kitabesinde şöyle yazıldığını söyler;

Yümn-ü ikbal ile çün Şah Murad

Kıldı bu Ergene cisrin(Köprü) bünyad (Yapı)

Oldu tarih bu ali hayra

Ä°n imaret ebedi, daim bad

KÖPRÜDEKİ HAYVAN MOTİFLERİNİN YORUMU

Uzunköprü nün ayak ve kemerleri üzerindeki kilit taşlarında süs motif olarak gördüğümüz fil,aslan ve kuş motiflerini gördüğümüzde şaşırmış ve buna çeşitli cevaplar getirmeye çalışmıştık.Bu kabartma Motifler için Sanat Tarihçileri çeşitli teoriler üretmişlerdir.Bunlardan birincisi Kur’an daki ‘’Fil Suresi’’ne dayanan düşüncelerdi.Bir diğeriYıldırım Bayezid’in yenildiği Timur’un ordusundaki fillere atfen fillerin köprüye işlendiği ki bu bizce pek akla uygun gelmemektedir.Bir diğer teori ise 2.Murad’ın Varna Zaferini tebberrüken fillerin hediye olarak gönderilmiş olabileceği dir ki bu teori ve diğerleri belki fili açıklasa da diğer hayvanları açıklamakta aciz kalmaktadır.

Bizim yorumumuza gelince bu hayvan figürlerinin toplu mu ayrı ayrı mı düşünüldüğünü bilmeden bu soruya cevap vermek epey zordur.Fakat biz bunların ayrı ayrı düşünüldüğü kanaatinde değiliz.Bize göre nasıl ki şehrin inşası bir Orta Asya şehri imiş gibi yapılmışsa, aynı şekilde köprü üzerinde ki figürlerde Orta Asya Türk Sanatı yani Hayvan Üslübu ile yapılmıştır.Bilindiği bu üslupta çeşitli hayvanlar sanat eserlerinin çeşitli yerlerine işlenirdi.Bu manada köprüye buna uygun olarak fil,aslan ve kuş motiflerinin işlenmesi oldukça doğaldır.

Üzerinden binlerce defa geçmiş olup ,her geçişimizde bu kadar eski bir yapının bu gün üzerinden geçen onlarca tonluk tırlara inat sapasağlam nasıl ayakta olduğuna şaşırdığımız, varlığıyla  övündüğümüz Uzunköprü diyarına selam olsun.Oradaki dostlarımıza selam olsun.

Tarkan Suçıkar