TÜRK TARİH KRONOLOJİSİ

MİLATTAN ÖNCE

20000-10000   Yakutistan arazisinde en eski insan izlerinin ait olduğu dönem

4000-1000  Anav Kültürü: Türkmenistan’da Akşabat yakınlarında Anav’da bulunmuştur.

3000  Kelteminar Kültürü: Aral gölü çevresinde aynı adlı yerde tesbit edilmiştir.

2500-1700  Afanasyevo Kültürü: Türk ana yurdunda görülen en eski kültür çevresi.

1200-700  Karasuk Kültürü: Yenisey’in kollarından Karasuk ırmağı civarında 

rastlanmıştır.

1200 Kimmerler, Güney Rus Steplerini işgale başladılar.

1050-256 Chou Devletleri: Türkler’in ve Türk kültürünün tesiriyle meydana gelmiş olan  “Yang-shao/yeni kültür”   ve bunun siyasi öngörüsü olan Chou devleti.

VIII – II. İskitler/Sakalar : Bulundukları Orta Asya (XI.-IX. Asırlar)coğrafyasından VIII. Yüzyılda Karadenizin kuzeyine yönelen Saka Türkleri, buradaki Kimmerleri güneye, Anadolu’ya sürerek yerlerini aldılar.

700-100 Tagar ve Taştık kültürü: Abakan ve yukarı Yenisey Minısinsk bölgesinde Karasuk kültürünün takipçisi Tagar ve Taştık kültürüdür.

700 Saka Türkleri/ İskitler, Step bölgesindeki Kimmerler’in yerini aldılar.

700-330 Persler: Bir grup İranlı halk, batıdan gelip Basra Körfezi’nin kuzeyine yerleştiler imparatorluğun temellerini attılar, İran ulusunu oluşturdular ve o güne kadar ayrı olan halkları birleştirdiler.

624-543 Buda. Din ve felsefi sistem kurucusu. Budizim’in kurucusu.

6.YY. Maveraünnehir’in Dariun I ve Sirus zamanında İranlı Açamendiler tarafından istilası.

586 Babilliler, Judah’ı işgal etti.

539 Filistin, Pers İmparatorluğu’nun bir parçası oldu.

4. YY. Sarmatlar, İskitler’i hakimiyetleri altına almaya başladılar.

332 Büyük İskender Kudüs’ü aldı.

329-328 Büyük İskender “zamanında Maveraünnehir’in istilası ve Semerkant’ın zaptı”.

325-297 Hindistan’da Mauryan imparatorluğunun kurucusu Chandragupta Maurya’nın saltanatı.

325-187 Hindistan’da Mauryan İmparatorluğunun kuruluşu . Kurucusu Çandragupta.

318 M.Ö.- 216 M.S. Ogurlar/Bulgarlar: Bulgarlar’ın ataları olan Ogurlar, çok erken dönemde ayrılmış olduklarından dillerinde de bazı fonotik değişiklikler olmuştur.

250 Partlar, Sogd Ülkesi’ni Yunanlılardan aldılar.

221-210 Çin Si Huang Ti: Çin Seddini yaptırmıştır.Tarihi Çin’i oluşturan kişi.

210-174 Hunlar’ın Çin’in batı sınırlarında belirmesi. Hun siyasi birliğinin kuruluşu.

206 Çin’de Han Hanedanlığı kuruldu.Mete’nin Hun tahtına çıkışı.

201-199 Mete’nin Bozkır bölegelerinde Çin hakimiyetine son verişi.

187-185 Son Mauryan imparatoru Brihadratha’nın saltanatı ve ölümü.

177-176 Hunlar, Kansu’da Çin sınırında, Çinlilerin ve Batılıların daha sonra belirsiz bir yanımla Hint-İskitler olarak adlandırdıkları oldukça gizemli bir halk olan Yueçi’lere saldırısı ve onları Kansu’dan çıkarmaları.

174-161 Mete’nin oğlu ve ardılı Ki-ok dönemi.

167-105 Hunlar’ın Yüeçileri bertarafı.

160-126 Ki-ok’un oğlu Kün-çin dönemi.

141-128 Chang Chien başkanlığındaki ilk Çin Diplomatik heyeti, Fergana Vadisi’ne gitti.

126 Vu-ti, Hun merkezi Kansu’yu işgal etti ve pek çok şehre garnizon kurdu.

126-117 Ordularını da Türk usulüne göre düzenleyen Çinliler karşısında başarısız olan Hunlar, Kansu’yu kaybedince ağırlık merkezlerini Göbi’den, Orhun nehri bölgesine kaydırdılar.

121 General Ho Chu-ping komutasındaki Çinliler, Hunları yendi.

119 201’de Mete tarafından yenilgiye uğratılan Tanghu’nun soyundan  gelen Vahuanların egemenliğinden Çin esaretine girdiler.

 106 Çinliler ve İranlılar arasında diplomatik ilişkiler kurulması.

102 Çinlilerin Hokandı zaptı.

2.Yüzyıl Sonu : Saka Türkleri İskitler’in Baktra’ya gelişi.

63 Filistin Roma İmparatorluğunun eline geçti.

55-48 Hun Tahtında kriz ve Hunlar’ın ikiye bölünüşü.

46 Çin saldırı ve istilaları sonucu Hunlar zayıflayınca Vuhuanlar, eski düşmanlıklarını yeniden hatırladılar ve onlara saldırırlar.

36 Batı Hun lideri Çi-çi’nin ölümü.