Kuvayı Milliye ilk kez Kurtuluş Savaşında ortaya çıkmıştır sanılır. Ancak 1877-1878 Osmanlı-Rus ,1897 Osmanlı-Yunan ve 1912Balkan savaşlarında ordularının yanında ve komutasında gönüllü milis ve gerilla hizmetleri gören birlikler oluşmuştur. Bunlara Kuvayı Milliye(KM) denmiştir.

Erzurum kongresinin bir maddesinde ilk defa “Kuvayı Milliye’yi tek kuvvet olarak tanımak ve milli iradeyi hakim kılmak esastır” maddesi ile Kuvayı Milliye’den resmi bir bildirge de bahsedilir.

Kuvayı Milliye Milli savaşımızı yürüten Ulusal Direniş güçlerimizin genel adıdır. Düzenli ordumuz kurulmadan önce bu birlikler düşmanlara karşı imkansızlıklar içinde destansı mücadeleler vermiştir. Bir ölçüdede kısmen de göreceli olarak başarılı olmuştur. Bu nedenle bir dönem TBMM de düzenli orduya gerek olup olmadığı, Kuvayı Milliye ile düşmanla mücadeleye devam edilip edilmemesi bile tartışılmıştır.  Tabi ki Kuvayı Milliye ile devam fikrine sahip olanlar düşmanı yurttan atmanın imkansız olduğuna inanan ancak KM(Kuvayı Mlliye) Yöntemleri ile düşmanın sindirelebileceğini ve ülkeyi terke zorlanabileceği düşüncesinde olanlardı. Bunların fikirlerine bir başka dayanakda Düzenli ordu ile mücadelenin  ülkenin savaşma gücünü riske atmak olduğu, olası bir yenilgide düşmana bir daha yeniden direnmenin mümkün olmadığı düşüncesi idi.

Ama tabiiki zaferden emin olan, Türk Milletine güvenen önder kadro tarafından bu fikirler bertaraf edildi.

“Kuvva” Arapçada güç demektir. Kuvayı Milliye, Milli Güçler anlamına gelmekteydi. Ancak bu Milli Güçler sivil örgütlemelerdi. Geniş anlamlarda ise 19 Mayıs 1919’dan başlayarak 29 Ekim 1923’e kadar düşmana karşı yapılan tüm mücadele ve çalşmaları kapsar.

Gerçekte KM(Kuvayı Mlliye) yalnızca silahlı güçler olmaktan çıkmış Müdafa-i Hukuk, Redd-i İlhak gibi dernekleri, tüm kongreleri, TBBM’yi de kapsamıştır. Dolayısıyla KM düşmana karşı yürütülen her türlü silahlı ve silahsız mücadeleyi kapsar. Bu anlamda KM Osm. Devletinin kuvveti olmaktan çıkmış ve Türk Milletine ait olmuştur.

Sosyolog Kurt Steinhavs KM’nin ortaya çıkmasını 3ayrı biçimde açıklar.

1-      Hıristiyan azınlıkların saldırılarına karşı halkın korunma amacıyla silaha sarılması,

2-      Ordudaki subay ve kentlerde ki aydınların oluşturduğu siyası kökenli Milli Direnç gruplarının oluşması,

3-      Zaten silahlı olan ve geleneksel Anadolu eşkıyalarının düşmanla çatışma işlevine yönelmesi.

KM’nin yararları

KM başlangıçta sadece düşmana karşı bulunan bölgeyi muhafaza etmek gibi yerel bir amaçla, bir anda birçok yerde birbirinden habersiz ortaya çıkmıştır.

1-               KM Dünya Kamuoyunda Türk Halkının Yunan işgalini sessizlikle karşıladığı kanısının yerleşebilmesini önlemek,

2-               Yunan ordusunun Anadolu da rahat ilerlemesine mani olmak,

3-               Yunan Kuvvetlerini her yerde rahatsız ve tedirgin etmek,

4-               Türk köylerini Rum, Ermeni çetelerine karşı savunmak, bu çeteleri kendi deyimleriyle tepelemek,

5-               Ordunun kuruluş ve örgütlenmesine zaman kazandırmak,

6-               Dünya kamuoyuna Anadolu Hareketini Milli bir ayaklanma olarak göstermek,

7-               MH(Milli Halk) örgütlerinin kurulma ve çalışmasına destek olarak Milli Mücadele karşıtlarını susturmak,

8-               Karşı ayaklanmaları bastırmak,

9-               İstanbul Ankara bağlantısını sağlamak,

10-           Büyük Taarruz öncesindeki savaşlarda orduya desek olmak.

Çerkez Ethem, Rauf Bey, Kandıra ve Uluborlu müfrezeleri ,Yeşil Bayrak Müfrezesi, Yüzbaşı Necip Bey Müfrezesi gibi Onlarca KM müfrezesi vardı, Demirci Mehmet Efe, Topal Osman, İpsiz Recep vs.

KM birliklerinin ortak özellikleri

1-      Düzensiz, aralarında irtibat ve koordinasyon olmayan birliklerdir,

2-      Eli silah tutan herkes katılmıştır,

3-      Amaçları yerel kurtuluş ve işgali önlemedir,

4-      Askerlik bilgi ve tekniğinden mahrumdur,

5-      Silah ve cephane bakımından çok ilkel yöntemlerle savaşıyorlardı,

6-      Zaman zaman imkansızlıklar yüzünden halkla karşı karşıya gelmişler hatta halka zarar vermişlerdir.

Tarkan Suçıkar