Fethin hiç dikkat edilmeyen bir yönünü sizin için araştırdık...

2.Mehmed’in İstanbul’u Fethi anlatılırken onun fetih öncesi yaptığı hazırlıklardan uzun uzun  bahsedilir.Döktürdüğü toplar,Mora’ya asker sevki,Rumeli Hisarının inşası,donanma hazırlanması,Sırp,Bosna ve Macarlarla yapılan anlaşmalar ve başka bir dizi tedbirler

Ancak yapılan hazırlıklar anlatılırken bir nokta üzerinde neredeyse hiç durulmaz.Aslında bu belkide İstanbul’un Fethi önündeki en büyük engellerden biridir ve genç padişahın önce bu engeli bertaraf etmesi yada etkisiz hale getirmesi gerekmektedir.Onun beklide fethi gerçekleştirmek için yaptığı en büyük hazırlıklardan birisi Çandarlı Halil Paşa engellini bir şekilde ortadan kaldırmasıdır.Paşa İstanbul’un Fethine şiddetle karşıdır.

Halil Paşa köklü bir aileden gelmektedir.Ataları uzun zamandır Osmanlı devletine sadakatle hizmet etmektedirler ve devletin güçlenmesinde önemli etkiler yapmışlardır.Uzun süreden beri Çandarlı ailesi Osmanlı da adeta sadrazamlık hanedanı kurmuşlardır.Halil Paşa’nın en önemli özelliği ise Yeniçeriler üzerinde ki büyük otoritesidir. Yeniçeriler onun sözünden kolay kolay çıkmazlardı.

Bazı kaynaklar Çandarlı nın Bizans’a yakınlığından hatta bazı mektuplaşma ve rüşvet almasından bahsetselerde bize göre pek mümkün görünmemektedir.Paşa nın fethe karşı çıkmasının nedeni Haçlı Seferi korkusudur.Zira Paşa daha önce defalarca Haçlı Saldırısı görmüştür ve tekrarını istememektedir.

Aynı düşüncelerle Sokullu Mehmed Paşa nında Kıbrıs’ın Fethine karşı çıktığı göz önünde bulundurulmalıdır.

Meseleyi anlamak için biraz daha gerilere gitmek gerekir.Bakılması gereken yer 2.Mehmed’in 1. saltanatıdır.Bilindiği gibi 2.Murad ………. 12 yaşındaki oğlu 2.Mehmed’e devleti emanet ederek tahttan ayrılmıştı.Fakat bu durum Haçlıların umutlanmasına yol açmış ve bir Haçlı ordusu tertip edilmişti.Bunu üzerine 2.Murad Çandarlı ve ekibi tarafından ordunun başına çağırılmış ,2.Murad gelip ordunun başına geçerek Varna Savaşını kazanmıştı.Bu durum ise 2. Mehmed’in canını ziyadesiyle sıkmıştı.Bundan sonra Edirne de Yeniçeriler tarafından Çandarlı’nında parmağının bulunduğu Buçuktepe İsyanı çıkmış neticede 2.Murad ,Çandarlı’nın oldu bittisi ile yeniden çıkmıştır.Bu durumda 2.Mehmed ve ekibi Çandarlı ile hesabı sonraya erteleyip Manisa ya dönmüşlerdi.2.Mehmed burada tekrar tahta çıkıp Çandarlı dan intikam almayı ve İstanbul’u fethetmeyi kafasına koymuştur.

1451 yılında babasının ölümü ile bu defa kesin olarak tahta çıkan 2.Mehmed gücünden çekindiği Çandarlı için hiç acele etmemiş ihtiyatlı davranmıştır.Zira şimdi önünde 2 seçenek vardır.Ya Çandarlı yı idam ettirerek intikamını alacaktır yada bu işi zamana bırakacak İstanbul’un Fethi için uğraşacaktır.

2.Mehmed artık daha tecrübelidir ve 2. yolu seçer.Çandarlı işini sonraya havale eder.Bunda Çandarlı nın gücünden duyduğu çekincenin etkisi olduğu gibi ,bir süre daha Çandarlı’nın bilgi ve tecrübelerinden yararlanmak istemeside etkili olmuştur.Fakat bunu yaparken Çandarlı yı tedric etmeyide ihmal etmez.Onun kolunu kanadını kırmak gereklidir.Bu amaçla Çandarlı nın özellikle Yeniçeri Ocağında ve devletin önemli yerlerinde bulunan adamlarını görevlerinden alır ve yerine kendi adamlarını yerleştirir.Böylece Çandarlı nın gücüne sınırlama getirir ,onu yalnız bırakır.

Çandarlı nın Fethin gerçekleşmesine karşı çıkışına bir başka neden olarakta Fethin 2.Mehmed’e sağlayacağı sınırsız gücün ,paşanın kendi sonunu getireceği düşüncesi olduğuda söylenebilir.Nitekim öyle olmuştur.Fetihten sonra artık bir şeyden çekincesi kalmayan Fatih, paşayı rüşvet aldığı iddiasıyla idam ettirmiştir.

Bu tecrübeden sonra Fatih ,devlet işlerini daha çok herhangi bir bağı ve gücü olmayan ,emre kayıtsız itaat eden Devşirmelere tevdi etmeye başlamıştır.Bu da olayın bir başka boyutudur.

Tarkan Suçıkar