MOSKOF’UN İSİM DEVRİMİ

17 Ekim 1917 de Rusya da Bolşevik İhtilali ortaya çıkar.Bu gün dahi bu devrimin izleri dünya yı etkilediği gibi isteselerde istemeselerde bu devrimin izlerini bazı insanlar hayatlarında yakından hissetmeye devam ediyorlar.Zira ihtilalden sonra birçok insana devrimi öven isimler yada devrimin öncüsü kişilerin isimleri ,zorla verilmiştir.Bu kişiler ,mecburen nüfus kağıtlarında ve resmi işlerinde bu isimleri taşımaya devam edecekler, ediyorlar.

Bu belki de Moskof devrimi zulmünün en basit yansıması…Devrimin getirdiği acıların yanında devede kulak kalsa da ilginç bir durum olduğu için bu konuyu yazımıza konu ettik.

Bahis konusu ettiğimiz isimlerin çoğu basit deyimle uydurmasyon.Yani uydurulan daha önce kullanılmayan isimlerdir.Amaç zaten devrim canavarının zorla içine aldığı değişik toplumları,devrimin amaçları doğrultusunda yönlendirip ,asimile etmek.Bu amaçla özellikle Türk ve Müslüman isimleri yasaklanmış birazdan bahsedeceğimiz isimler bu insanlara zorla verilmiştir.Gerçi sadece Rusya da değil Türk’ün ve müslümanın ,esaret altına düştüğü bir çok yerde örneğin, Yunanistan, Bulgaristan,Yugoslavya ,Doğu Türkistan vs yerlerde de başına gelen aynı şeydir.Zülüm…Bu da zulmün bir yüzüdür.

Özellikle devrimin ilk yıllarında sosyalizm ve onun önderlerine hayranlık ve kahramanlık ithaf eden isimler popülerken ,1930 lu yıllarda sanayileşme hamlesi nedeniyle son derece komik ,gülünç isimler üretilmiştir.Bunlara örnek ise ‘’traktör,direksiyon,tank vs.’’dir.

Bir başka durumda bir çok devrim önderinin isimlerinin kısaltmalarının birleştirildiği ve insanlara konduğu uydurma isimlerdir.En çok sa Vlademir İlyiç Lenin ismine gönderme yapılmıştır.Marks,Engels vs ise isimlerine gönderme yapılan diğer kişilerdir.Amaç sosyalizm propagandası yapmak ,sözde bu isimlerle devrim yolunda insanları birleştirmektir.Ama ne birleşme…

Konumuz dahilinde Orta Asya Türk toplumuna zorla konan başlıca isimleri inceleyelim.

Damira:Yaşasın barış sloganının kısaltması

Elmar:Engels,Lenin ve Marks isimlerinden kısaltma-Engelsina aynı ismin bayanlar için kullanılanı

Gülmira:Barış gülü

İzail:İlyiç’in öğütlerini tutan kişi

Kim:Komunist Enternasyonal Gençlik kısaltması

Lemara:Lenin ,Marks isimlerinden kısaltma

Lemark: Lenin ,Marks isimlerinden kısaltma

Lenara:Lenin ordusu

Leniz:Lenin’in öğütleri

Lenur:Devrimi Lenin yaptı kısaltması

Lyutsiya:Devrim kelimesinin son üç hecesi

Marlen: Lenin ,Marks isimlerinden kısaltma

Melor: Lenin ,Marks .ekim ihtilali isimlerinden kısaltma

Mels: Lenin ,Marks,Engels isimlerinden kısaltma

Rem:Dünya Devrimi

Rinat:Devrim,bilim,emek Lenin kelimelerinden kısaltma

Rul’:Direksiyon demektir.Rulina bayan versiyonudur.

Tank:Askeri tank.Özellikle Sibirya Türklerinde rastlanan bir isimdir.2. Dünya savaşı sırasında çokça konmuştur.

Traktor:Tarımı kolaylaştıran bir motorlu araç.Trakorina bayan versiyonudur.

Vil: Lenin’in ön adının kısaltması

Yunir:Genç Devrimci demektir.

Vilyura:Vilademir İlyiç Lenin işçileri sever sloganının kısaltması…

Bu isimlere daha bir çok örnek verilebilir.Ama sanırız yeterli gelmiştir.Sanırız o dönem devrimi gerçekleştirenler bunu da anlı şanlı ‘’İsim Devrimi’’ diye lanse etmişlerdir.Bütün amaç insanları din,milliyet şuurundan uzaklaştırmak olan bu çalışmalar dahi devrim kisvesi altında onlar için mükemmel bir mana ve ilerleme olarak algılanıyordu.

Bu gün dahi bu sisteme ve devrime özlem besleyenlere zorla bir isim verilse ne hissederler acaba?…Örneğin şanzıman ,diferansiyel yada krank mili gibi isimler nasıldır?Özgürlük, eşitlik,adalet denen kavramları suistimal eden Sosyalist sistemin özgürlük anlayışı epey değişik hakikaten…

Seçenek ve sınırlama yok.Uydur uydur isim koy,ne güzel iş…Hala bu isimlerle yaşayan insanlar var dünyada bu da işin trajik yönü.

Tarkan Suçıkar