SEVR BARIÅž ANTLAÅžMASI (10 AÄŸustos 1920)

*Hazırlıklar

1. Paris Barış Konferansı (18 Ocak 1919).
2. Snt Remo (İtilaf devletleri Osmanlı Hükümeti ile yapacağı barış antlaşmasına son şeklini verdi.)
3. İstanbul Hükümeti taslağı görüşmek üzere Paris’e çağırıldı ve bu şartlar bağımsız bir devlet anlayışına aykırı bulunarak kabul edilmedi.
4. İtilaf devletleri Sevr’in imzalanmasını hızlandırmak için 22 Haziran 1920’de Yunan kuvvetlerine Bursa-Uşak hattında saldırı emri verdi.
5. Padişah antlaşmayı onaylatmak için ‘Şuray-ı Saltanat’ ı oluşturdu. Yunanlıların Ege’deki ilerleyişini durdurmak ve Bursa’nın işgal edilmesini önlemek için antlaşmayı imzaladı.

Uyarı:  Padişah’ın bundaki amacı Sevr’in sorumluluğunu tek başına üzerine almak istememesidir.

1. Toplantıya Fransa, İngiltere, İtalya, Japonya, Yunanistan, Belçika, Romanya, Ermenistan katıldı.

*Maddeleri

1. Osmanlı Devleti’ne İstanbul ile Anadolu’nun bir bölümü bırakılacaktı.
2. Boğazlar, tüm devletlere açılacak ve bir komisyon tarafından yönetilecek. Ancak bu komisyonda Türk delegesi bulunmayacaktır.
3. İzmir dahil Ege’nin büyük bölümüyle Midye-Büyük Çekmece’nin batısında kalan tüm topraklar Yunanlılara verilecekti.
4. D. Anadolu’da Ermenistan ve Kürdistan olmak üzere 2 ayrı devlet kurulacaktı.
5. Antalya-Konya dolayları ve İç Batı Anadolu İtalyanlara verilecekti.
6. Mersin’den başlayıp Sivas’a kadar olan bölge Fransızlara verilecekti.
7. Irak, Musul, Basra çevresi İngilizlere bırakılacaktı.
8. Arap ülkeleri İngiliz ve Fransız Mandası’na bırakılacaktı.
9. Osmanlılar ağır silahlardan arınmış küçük bir kara ve deniz birliği bulunduracaktı.
10. Kapitülasyonlar en ağır biçimde yeniden kurulacaktı.
11. Osmanlı hükümeti antlaşma metinlerine uymazsa İstanbul kendilerinden alınacaktı.

 *Özellikleri

1. Osmanlı’yı yok sayan bir antlaşmadır.(Hukuken)
2. Osmanlı’nın imzaladığı son antlaşmadır.
3. TBMM onaylamamıştır. (Bu yüzden bu ant. Yürürlüğe girmemiştir.)

Not:  1-)Bu ant.’nın yürürlüğe girebilmesi için Osmanlı Anayasa’sına göre meclis onayından geçmesi gerekir. Son mebuslar meclisi İtilaf devletlerince kapatıldığı için antlaşma yürürlüğe konulmamıştır.  

Önemi: 

• Bu antlaÅŸma ile Osmanlı imparatorluÄŸunun DoÄŸu Trakya, BoÄŸazlar ve Ä°stanbul üzerindeki etkinliÄŸi kaybolmuÅŸtur.
• Azınlıklara geniÅŸ ve sonsuz haklar verilmiÅŸtir.
• Anadolu’daki milli mücadele hazmini hızlandırmıştır.
• Ä°lk kez uluslar arası boÄŸazlar komisyonu kurulmuÅŸtur.
• AntlaÅŸma yürürlüğe girmemiÅŸtir, çünkü parlamento yoktur.

Not:  1-)Sevr imzalandığı anda Mebusan Meclisi’nin bulunmayışı, TBMM’nin kabul etmemesi nedeniyle hukuken geçersiz ve uygulanmayan bir antlaşmadır.

         2-)Lozan antlaşması ile geçerliliğini yitirmiştir.

KURTULUÅž SAVAÅžI