OSMANLI DEVLETİNİN SAVAŞTIĞI CEPHELER

1)KAFKAS CEPHESİ (Aralık 1914-Mart 1918)  

*Sebepler

1. İttihatçıların Turancılık politikası.
2. Almanya’nın Rusya’yı Savaş dışı bırakmak, Bakü petrollerine ulaşmak istemesi.
3. Rusya’nın Doğu Anadolu’yu almasını önlemek.
4. İngiltere’nin Hindistan ile ilişkilerini kesmek.

*Oluşum

• Savaş Rusya’nın saldırısıyla başladı.”Sarıkamış Faciasından’’ sonra Osmanlının aleyhine dönüştü.Rusya’nın bu cephede başarılı olmasının temel sebebi ağır sanayisini kurması ve teknik üstünlüğüdür.
• Aşırı soğuk ve Osmanlı ordusunun ulaşımda karşılaştığı zorluklar nedeniyle olumsuzluklar yaşanmıştır.
• Rusya,Bolşevik ihtilalinden sonra savaştan çekilmiş ve İttifak devletleri ile 3 Mart 1918 de Brest Litowsk Antlaşmasını imzalamıştır.Buna göre Osmanlı ,Berlin Antlaşmasıyla kaybettiği toprakları geri almıştır.(Kars,Ardahan, Batum.)

Not:  1-) Birinci Dünya Savaşı sırasında Ermeniler Doğu Anadolu’da Osmanlı Halkını katletmiş,bu nedenle 1915’te Techir Kanunu çıkartılarak,Güney Bölgesine göçe zorlanmıştır.

         2-) Çanakkale Savaşından sonra 7. Ordu Komutanlığına atanan M.Kemal Kafkas Cephesine tayin edildiğinde Muş,Bitlis,Van ve Erzincan dolayları geri alınmıştır.

2)ÇANAKKALE CEPHESİ

*Sebepleri

1. İtilaf Devletleri’nin Rusya’ya yardım göndermek istemesi.
2. İtilaf Devletlerinin İstanbul’u ele geçirmek, Osmanlıyı savaş dışı bırakmak istemesi.
3. Balkanlarda yeni bir cephe açmak.

*Oluşum

• İtilaf Devletleri önce boğazları denizden geçtiler, istedikleri başarıyı sağlayamadılar.

• Sonra karaya asker çıkartıp, Gelibolu Yarımadasını ele geçirip oradan İstanbul’a geçmeyi amaçladılar.

• 19. Tümen Komutanı M. Kemal Conkbayırı, Kocaçimen, 1. ve 2. Anafartalar’da düşmanı yendi. Düşman Çanakkale’yi terk etmek zorunda kaldı. ”Çanakkale geçilmez” oldu.

*Sonuçları

1. Osmanlı Devleti savaş dışı bırakılamadı.
2. Birinci Dünya Savaşı’nın süresi iki yıl uzadı.
3. Çarlık Rusya’ya yardım ulaşamadığından Bolşevik ihtilali gerçekleşti.
4. İngiltere ve Fransa donanmaları önemli ölçüde zarar gördü.
5. Bulgaristan savaşa girdi.Böylece Osmanlı-Alman bağlantısı sağlandı.
6. İstanbul ve Boğazlar işgal tehlikesinden kurtuldu.
7. Yarım milyon insan öldü.
8. M. Kemal’in milli lider olduğu anlaşıldı.
9. Türk milletinin yenilemeyeceği dünyaya kanıtlandı.

Not:  1-) Bu başarıdan dolayı M. Kemal önce Alaylığa daha sonrada Generalliğe atanmıştır.

         2-) İttifak Devletlerinin galip geldiği tek cephedir.

3)KANAL CEPHESİ

*Sebepleri

1. İngiltere’nin sömürgeleriyle ilişkisini kesmek.
2. Mısır’ı İngiltere’den alıp tekrar Osmanlı toprağı yapmak.

*Sonuçları

1. Almanlar’ın gerekli yardımı yapmaması.
2. Arapların İngilizler’le işbirliği yapması.

4)IRAK CEPHESİ

*Sebepleri

1. İngilizler’in Rusya’ya yardım etmek istemesi.
2. Mısır-Kelkül petrollerinin ele geçirilmek istenmesi.
3. İngilizlerin Basra kıyılarını ele geçirme düşüncesi.
4. Türklerin ve Almanların,İran üzerinden Hindistan’ı tehdit etmesini önlemek.

*Sonuçları

1. Ket-ül Amara’da İngilizler Osmanlı kuvvetlerine yenildi ancak savaş uzayınca Osmanlı birlikleri geri çekildi.
2. Bağdat’ı İngilizler aldı.

5)FİLİSTİN-SURİYE CEPHESİ

*Nedenleri

1. İngilizlerin Osmanlının Orta Doğu’daki varlığına son vermek istemesi.
2. Arapların,İngilizlerle birlikte Türkleri Orta Doğu’dan çıkarmayı amaçlaması.

*Sonuçları

1. Bu cephe Kanal Harekatında Osmanlı birliklerinin yenilmesinden sonra açılmıştır.
2. Gazze’de Türk birlikleri yenildi ve Kudüs İngilizlerin eline geçti.Türk birlikleri Suriye’ye çekildi.
3. Suriye cephesi.Filistin cephesinin devamıdır. İngilizler bu cepheye Şeria adını verdiler.
4. İngilizler Suriye’yi alıp,Anadolu’yu ele geçirmeyi planladılar.
5. Yıldırım orduları komutanı M. Kemal İngiliz-Arap kuvvetlerini Şam’ın kuzeyinde durdurdu.

Not:  1-) 30 Ekim 1918’de Osmanlı Devleti Mondros Ateşkes Antlaşmasını imzalamasıyla bu cephede savaş son buldu. Osmanlı Devleti yenik sayıldı.

6)HİCAZ-YEMEN CEPHESİ

     İngiltere ve Mekke Emiri Şerif Hüseyin anlaşarak, büyük bir Arap Krallığı kurmak için Osmanlı Birliklerine karşı saldırı başlattı. Osmanlı birlikleri yenildi.

*Sonuçları

1. İngilizlerin 1917’de Akabe’yi işgal etmesiyle Hicaz’daki Osmanlı hakimiyetine son verildi.

Not:  1-) İngiltere ,Araplara milliyetçilik fikrini benimsetti ve İngiliz casusu Lavrens bu konuda etkili çalışmalar yaptı.

         2-) Arapların milliyetçilik fikrini benimsemeleri Osmanlı Padişahının cihat çağrısını etkisiz kıldı.

         3-) Böylece Ümmetçilik fikri önemini yitirdi.

7)GALİÇYA CEPHESİ

1. Osmanlı’nın,Avusturya~Macaristan İmparatorluğuna yardım ettiği cephedir.
2. Ruslar bu cephede yenilgiye uğradı.

8)MAKEDONYA CEPHESİ

1. Sırbistan’ın Makedonya’yı almasını önlemek amacıyla açılan cephedir.
2. Osmanlı-Alman demiryolunu kesmek için açılan cephedir.
3. Osmanlı,Bulgarlarla birlikte savaştı Sırplar yenilgiye uğratıldı.

9)ROMANYA CEPHESİ

1. Romanya’nın Avusturya’ya savaş açtığı cephedir.