OSMANLI DEVLETİ’Nİ PAYLAŞMA GÖRÜŞMELERİ

     Osmanlı Devleti’nin I. Dünya savaşına girmesi İtilaf devletlerince Osmanlı topraklarının paylaşılması düşüncesine neden olmuştur. Fransa, İngiltere, İtalya ve Rusya ilk gizli antlaşmaları yapmışlardır.

  1) BOĞAZLAR ANTLAŞMASI –1915-

    İngiltere, Fransa ve Rusya arasında yapıldı. Rusya’nın boğazlar üzerindeki istekleri kabul edildi. Boğazlar ve İstanbul Ruslara verildi. 

  2) LONDRA ANTLAŞMASI – 1915-

    İtalya, İngiltere, Fransa ve Rusya arasında yapıldı.

Amaç:  İtalya’yı yanlarına çekmek.

Sonuç:  Antalya ve çevresi İtalyanlara verilecek.   

  3) MAC MOHAN ANTLAŞMASI –1916-

    İngiltere valisi ile Hicaz Emiri Şerif Hüseyin arasında imzalanmıştır. Ve antlaşmaya göre;

      Türkler Orta Doğudan çıkarılacak ve İngiltere büyük bir Arap Devletinin kurulmasını sağlayacaktır.

  4) SYKES-PİCOT ANTLAŞMASI -1916

    Fransa ve Rusya arasında yapıldı. Buna göre;

      Fransa’ya Adana, Antalya bölgeleri ve Suriye kıyıları verilecek. İngiltere’ye Musul hariç Irak verilecektir. Rusya’ya Boğazlar ve Doğu Anadolu verilecektir.

  5) PETERSBURG ANTLAŞMASI –1916-

    İngiltere, Fransa ve Rusya arasında yapıldı. Rusya’ya boğazlara ek olarak Doğu Karadeniz ile Erzurum, Van ve Bitlis verilecektir.

  6) SAINT JEAN de MARIENNE ANTLAŞMASI –1917-

    İtalya, İngiltere ve Fransa arasında yapıldı.

Sebebi;

     a-) Rusların savaştan çekilmesinden sonra oluşan boşluğu doldurmak.

     b-) İtalya’yı Almanların yanından kendi yanlarına çekmek.

    Bu antlaşmaya göre;

    İtalya’ya Konya, Antalya, İç Batı Anadolu, İzmir ve çevresi verilecektir.

Not:  1-)Mondros Ateşkes Antlaşması, bu gizli antlaşmaların sonrasında ortaya çıkmıştır.

         2-)İtilaf Devletleri gizli antlaşmaların tasarılarını gerçekleştirmek için Mondros Ateşkes antlaşmasının 7. maddesine dayanarak Anadolu’nun değişik yörelerini işgal etmiştir.

*Uyarılar

1.      Gizli antlaşmaları geçersiz kılan ilke Wilson ilkeleridir.

2.      Osmanlı tarihinde Ermeni sorunu ilk kez 1878 Berlin antlaşması ile ortaya çıkmıştır.Ermeni devleti kurma tezi ise gizli antlaşma oluşmuş,Mondros .ateşkes ve Sevr Antlaşmaları hükümlerinde de yer almıştır.

3.      I. Dünya Savaşı sırasında gizli antlaşmalarda boğazlar ve Doğu Anadolu Bölgesi’nin Rusya’ya verilmesi kararlaştırılmışken, Mondros Ateşkes antlaşmasında böyle bir hükmün yer almamasının nedeni; Rusya’nın savaştan çekilmesidir.

4.      1915-1917 yılları arasında, Osmanlı Devleti’nin parçalanmasıyla ilgili olarak Fransa,İtalya,İngiltere ve Rusya arasında gizli antlaşmalar imzalanmıştır.Bu antlaşmaların paylaşım planı daha sonra değişikliğe uğramıştır.Bunun nedeni; Rusya’da ihtilâl sonrası oluşan yeni Rus yönetiminin savaştan çekilmesidir.