Sahnelenen her oyununu izlemeye giden Nazım Hikmet, bir gün oyununu Atatürk ün izleyeceÄŸini öÄŸrenince `neye kızıp kızmayacağı kestirilemez` diyerek oyuna gitmekten vazgeçmiÅŸ.

Milli EÄŸitim Bakanlığı tarafından yurtdışına gönderilen Muhsin ErtuÄŸrul, niÅŸanlısı olan Türkiye nin ilk Müslüman kadın oyuncusu Emine Bedia yı (Bedia Muvahhit) dostu Ahmet Muvahhit e emanet etmiÅŸ.

Ancak Emine Bedia ya âşık olan Ahmet Bey onunla evlenmiÅŸ. Türk edebiyatının en ünlü kadın yazarlarından Halide Nusret Zorlutuna, âşık olduÄŸu Enver Siren Bey le, annesinin tehdidi yüzünden evlenememiÅŸ.

Bütün bunlar dedikodu ya da söylenti deÄŸil. O günlerin bizzat ÅŸahidi olan bir yazarın anılarından... YaÅŸamak, Onuncu Sigara, 99. Kat Åžiirleri gibi kitapların yazarı Ä°smet Kür, `Yarısı Roman`dan sonra çıkan Yıllara mı Çarptı Hızımız(Everest Yayınları) adlı kitabında hatıralarını anlatmaya devam ediyor.

Kür ün hatıraları, 20. yüzyılın baÅŸlarındaki Ä°stanbul hayatı ve o günlere dair gözlemlerle baÅŸlıyor. Ablası Halide Nusret Zorlutuna, ablasının arkadaşı olan yazar ve ressamlarla erken yaÅŸlardaki tanışıklığı, ardından Bursa daki öÄŸretmenlik günleri... Åžu an 92 yaşında olan yazar, hatıralarıyla okuru uzun bir ömrün dolu dolu geçen yıllarına götürüyor. Aynı zamanda geçmiÅŸte yaÅŸanmış pek çok olayın yarı karanlık yanlarını da aydınlatıyor. Ä°ÅŸte Kür ün anılarından bazı satırbaÅŸları:

Bedia Muvahhit in evliliÄŸi

`Bedia ile Muhsin Bey niÅŸanlıdırlar. O sıra, Muhsin Bey i yurtdışına gönderir, herhalde Milli EÄŸitim Bakanlığı... O da, giderken göz kulak olması için yakın dostu Ahmet Muvahhit e emanet eder niÅŸanlısını... Ancak günler geçtikçe, bu yakın dost bakar ki, Bedia gibi güzel, cıvıl cıvıl genç kıza, uzaktan göz kulak olmanın mümkünü yok; n apsın, evlenirler. Bu benim iyi niyetli tahminim tabii. `

Nazım Hikmet oyuna gitmemiş

`Nazım, her gece oyununu görmeye gider, kimi zaman oyunu sonuna kadar izler, kimi zaman yarısında falan ayrılırmış. Bir akÅŸam tiyatroya geldiÄŸinde, o akÅŸam Mustafa Kemal in geleceÄŸini öÄŸrenince `Bana müsaade arkadaÅŸlar!` demiÅŸ, `Dahilerin sağı solu belli olmaz. Hele neye kızıp kızmayacakları hiç kestirilemez.`

Halide Nusret in engellenen evliliÄŸi

`O yıllarda (1921-1922) ablamın ünü iyice sarmıştı Türkiye yi. Evet, o sıralar Halide Nusret, gencecikti, iyice güzeldi, çalışıyordu. Çevresinde, ÅŸiirlerine yazılarına ve güzelliÄŸine hayran bir yığın insan vardı. Ve... Halide Nusret bu hayranlarından birine âşıktı. Hem öyle böyle deÄŸil. Birbirine zilzurna âşık bir çift. Ve tabii mutlu. Ama durum resmiyete bininceye, Enver Bey in ailesi bize gelip annemden isteyinceye kadar. Enver Siren hatırımda kaldığına göre öyle ahım ÅŸahım yakışıklı bir adam deÄŸildi, ama çok kültürlü, birkaç dil bilen aklı başında delilerden biriydi. Hepsi iyi hoÅŸ da valideye gelince... Onun annemin bu evlenmeye karşı koymak için bahane olarak sarılabildiÄŸi bir kusur vardı: Dönme bir vatandaÅŸtı . Yani iyi anımsamıyorum, Ermeni asıllıydı ya da Rum. Annem nihayet bir gün ablama son sözünü söylemiÅŸ: `Ya bu niÅŸanı bozar, bu adamla evlenmekten vazgeçersin, ya da ben Ä°smet i de alıp kayıplara karışırım, ölümü bile bulamazsın!` demiÅŸti.`

İsmail Hakkı Baltacıoğlu itirafı

`Ä°smail Hakkı BaltacıoÄŸlu, sık rastlanmayan yakışıklılardan ve hep öyle kaldı. Ben beÅŸ yaşındayken de farkındaydım bu ayrıcalığının; on beÅŸ yaşındayken törende gördüÄŸümde, zilzurna âşık olacak kadar farkına vardım. Ve elli yaşındayken baÅŸlayan dostluk yıllarımızda, eÄŸer bir baÅŸkasına iyice sevdalı olmasaydım, hiç kuÅŸkusuz on beÅŸ yaşındaki gibi tutulurdum, yetmiÅŸ sekiz yaşındaki bu delikanlıya.`

İstanbul hanımefendisi kalmadı

`Bana göre Ä°stanbul hanımefendileri annemin kuÅŸağıyla birlikte tükenmiÅŸtir. Benim kuÅŸağımla tükenmekte olan, onların geride bıraktıkları esintilerdir belki. Çünkü insanlarda o bambaÅŸka havanın oluÅŸmasındaki en önemli etkenlerden biri, belki de en etkin olanı çevredir. BüyüdüÄŸünüz evdeki, dost evlerdeki düzen ve düzeydir. Hatta öÄŸretmenlerden yansıyan havadır.`

http://www.birincikuvvet.com