GeçtiÄŸimiz günlerde gerçekleÅŸtirilen bir toplantıda Kur`an-ı Kerim`lerde kullandığımız Aliyyül Kari imlasıdan, diÄŸer Ä°slam ülkelerinin kullandığı Resmi Osmaniye imlasına geçme kararı alındı. Böylece diÄŸer Ä°slam ülkeleri ile aramızda anlaÅŸmazlığa ve ülkemizden giden Kur`an-ı Kerimlerin kabul görmeyip geri gönderilmesine neden olan bu farklılık ortadan kalkacak.

Diyanet Ä°ÅŸleri BaÅŸkanlığı, geçtiÄŸimiz günlerde Mushafları Ä°nceleme Kurulu öncülüÄŸünde gözlerden uzak ve basına kapalı bir toplantı düzenledi. Cumhuriyet tarihinde ilk kez tartışılacak önemli konuların ele alınacağı toplantıya konuklar özel olarak çağırıldı. Toplantıda Osmanlı Mushaflarında kullanılan Aliyyül Kari imlasından, diÄŸer Ä°slam ülkelerinde kullanılan ve Resmi Osmaniye adıyla bilinen Hz. Osman`ın Kuranlarındaki imlaya geçilip geçilmemesi, bilgisayar hattıyla Kur`an yazımının herhangi bir sakınca oluÅŸturup oluÅŸturmadığı ve “Renkli Kur`anâ€�lar gibi çok önemli ve hassas konular masaya yatırılacaktı. Toplantının konuları kadar konukları da ağırdı: Ä°SAM`da yapılan toplantıda Diyanet Ä°ÅŸleri BaÅŸkanı Prof. Ali BardakoÄŸlu, Diyanet Ä°ÅŸleri eski baÅŸkanlarından Dr. Süleyman AteÅŸ ve Dr. Tayyar Altıkulaç, Ä°stanbul Müftüsü Prof. Dr. Mustafa Çağırıcı, Mushafları Ä°nceleme Kurulu BaÅŸkanı Osman Demirhan, ünlü hattatlar ve Kur`an basan yayınevleri yerlerini aldı.

OKUNMA KOLAYLIÄžI HEDEFLENMÄ°ÅžTÄ°

Düzenlenmesi düÅŸünülen bir seri görüÅŸmenin de ilki olan toplantının ilk oturumunda imla birliÄŸi konusu görüÅŸüldü. Önce bu imla ayrılığının nereden kaynaklandığına bakalım. Bu fark 16. yüzyılda yapılan bir deÄŸiÅŸikliÄŸe dayanıyor. Hz. Osman`ın Kur`anları baz alınarak yazılan Kur`anlarda “Malikiâ€� veya “Errrahmanâ€� gibi kelimeler Arapça imlasına uygun olarak yazılıyor, uzatılması gereken harflerin üzerine bir uzatma iÅŸareti konuyordu. Türkçe`de uzun heceler olmadığı için uzatılması gereken bazı kelimelerin okunmasında zorluk çekiliyordu. Bu zorluÄŸu ortadan kaldırmak isteyen, kendisi de hattat ve kurra olan Aliyyül Kari, yeni bir imla ortaya koydu. Uzatılacak harflerin yanına, elif, vav, ye gibi uzatma harfleri ekledi. O zamandan bu yana Osmanlı`da Kur`anlar bu imla ile basıldı. Aslında tüm dünyadaki Kuran metinleri aynı ve farklı imlaların bulunması sorun olmuyor. Çünkü bu uzatma iÅŸaretleri kelimeleri deÄŸiÅŸtirmeyip, sadece okunurken uzatılmasını saÄŸlıyor. Bu durum bizim `katipâ€� kelimesindeki a`nın üzerine ÅŸapka koyup koymamamızın anlam ya da okunuÅŸta bir farklılığa sebep olmamasına benziyor. Uzatma harfleri de aynı iÅŸlevi görüyor.

KUR`AN TEK, Ä°MLA FARKLI

DeÄŸiÅŸik imlalarla yazım, Kur`an`ın okunması ve anlamında herhangi bir farklılık oluÅŸturmasa da diÄŸer Ä°slam ülkeleri ile aramızda yıllarca süren bir anlaÅŸmazlığa neden oldu. Kur`an`ı Kerim üzerinde ayrıntılı çalışmalarda bulunan Dr. Tayyar Altıkulaç, toplantıda yaklaşık bir saat süren sunumunda, farklı imlaları, sanki farklı Kur`anlar varmış gibi göstererek Ä°slam aleyhinde kullanmaya çalışanlar olduÄŸundan bahsetti. Bunun yanı sıra farklı imlanın diÄŸer Ä°slam ülkeleri ile kaynaÅŸabilmenin de önünü kestiÄŸini, ülkemizden giden Kur`an-ı Kerimlerin bu ülkelerde kabul görmeyip geri gönderildiÄŸini ifade etti. Suudi Arabistan hükümetinin yıllar önce Hz. Osman`ın mushafını baz alan ve tecvidli okumayı saÄŸlayacak bazı iÅŸaretler de içeren milyonlarca Mushaf basıp gelen bütün hacılara dağıttığını, böylece Resmi Osmaniye imlasının dünyada yaygınlaÅŸtığını anlatan Altıkulaç, Diyanet olarak Resmi Osmaniye`yi takip etmeyi teklif etti.

ANLAÅžMAZLIK SON BULACAK

Toplantının geniÅŸletilip diÄŸer Ä°slam ülkeleriyle de görüÅŸülerek bir imla birliÄŸi saÄŸlanmasının uygun olacağını söyleyen Altıkulaç, bu toplantılarda tecvid iÅŸaretlerinin de görüÅŸülebileceÄŸinin altını çizdi ve usta hattatlara Resmi Osmani imlasıyla yeni Kur`anların yazdırılıp bundan sonra basılacak Kur`anların bu nüshalar üzerinden basılmasıyla geçiÅŸin saÄŸlanabileceÄŸini ifade etti. Altıkulaç`ın görüÅŸleri hemen hemen tüm katılımcılar tarafından desteklendi. Söz alan Dr. Süleyman AteÅŸ bu konudaki görüÅŸlerinin Altıkulaç`la aynı olduÄŸunu söyledi. Bu karar uygulamaya geçirilir ve Ä°slam ülkeleri ile de anlaÅŸma saÄŸlanırsa tüm dünyadaki Kur`anların imlası aynı olacak. Ä°slam ülkeleri ile aramızda Kur`an üzerinden doÄŸan anlaÅŸmazlıklar da sona erecek.

RENKLÄ° KUR`ANDA UZLAÅžMA OLMADI

Toplantının öÄŸleden sonra yapılan bölümünde ise bilgisayarla Kur`an yazılmasında bir sakınca olup olmadığı tartışıldı. Bazı harflerin birbirine birleÅŸmeleri noktasında çalışmalar yapılmasıyla birlikte bilgisayar hattının kullanılabileceÄŸi noktasında uzlaÅŸmaya varıldı. Toplantının kilitlendiÄŸi nokta ise Renkli Kur`anlar oldu. Yayınevleri renkli Kur`an-ı Kerimleri, yani sure adlarının ve/ya ayetler içerisinde geçen Allah`ın (cc) bazı isimlerinin deÄŸiÅŸik renklerle yazıldığı Kur`an`ların daha çok talep gördüÄŸünü ifade ederken, Diyanet Ä°ÅŸleri BaÅŸkanlığı`nın bazı yöneticileri bu tarz yazımın doÄŸru olmadığını ifade etti. Din Ä°ÅŸleri Yüksek Kurulu`nun 13 Ocak 1981 tarih ve 4 sayılı kararıyla Ku`ran-ı Kerim`in farklı renklerle yazılması “resm-i hattı taÄŸyirâ€�, yani yazı üzerinde deÄŸiÅŸiklik sayılıyor. Bu konudaki tartışmalar bir sonuca ulaÅŸmadı ve uzlaÅŸma saÄŸlanamadan toplantı bitirildi.