`Kuzum söyleyin Mustafa`ya beni kurtarsın`

Ä°zmir ve Ankara duruÅŸmalarından 15 idam kararı çıkar. Ayıcı Mehmet Arif Bey idam sehpasına götürülürken `Kuzum, söyleyin Mustafa`ya! Kurtarsın beni` der. `Sabahın bu saatinde bir kelle için adamı uyandırmayalım` cevabını alır. Ayıcı Mehmet Arif Bey, Mustafa Kemal`in yakın arkadaşı, aynı zamanda kritik dönemlerde dublörüdür de...

Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası kurulduÄŸunda ise ön saflarda yer alır, Ä°zmir suikastı davasında sanıklar arasındadır. 1882 yılında Adana`da doÄŸan Mehmet Arif Bey, Gazi Mustafa Kemal`in hem askeri okuldan arkadaşı hem de yakınıydı. Mustafa Kemal, 19 Mayıs 1919`da Bandırma Vapuru`ndan Ä°stiklal Savaşı`nı baÅŸlatmak üzere Samsun`açıktığı zaman yanında bulunan 18 kiÅŸiden biri de Mehmet Arif Bey`di. Bir özelliÄŸi daha vardı, Mustafa Kemal`e çok benziyordu.

Miralay Arif Bey, harp yıllarında Ä°negöl`de bulduÄŸu üç aylık bir ayı yavrusuna çadırında baktığı için `Ayıcı Arif` lakabıyla ünlenir. Çevresindekiler, Mehmet Arif`in ayı yavrusunu beslemesini hayvan sevgisine baÄŸlarlar. Halbuki Ayıcı Arif, iyi bir istihbaratçıdır. Zaman zaman kılık deÄŸiÅŸtirir, ayıcı kılığında düÅŸman saflarına geçerek bilgi toplar.

Ayıcı Arif`in KurtuluÅŸ Savaşı`ndaki rolü bu kadarla kalmaz. Mustafa Kemal PaÅŸa`ya ikiz kardeÅŸi kadar benzeyen Ayıcı Arif, kritik zamanlarda Gazi`nin dublörlüÄŸünü de üstlenir.

DUBLÖRÜN BAÅžARISI

Gazi Mustafa Kemal, Ayıcı Arif`in yardımıyla olmadık yerlerde ortaya çıkar. Onun vasıtasıyla cephedeyken Ankara`da, Ankara`dayken cephede, cephenin bir tarafındayken bir baÅŸka tarafında düÅŸmanın hiç beklemediÄŸi anda belirir. Bu yüzden düÅŸman istihbaratı ÅŸaÅŸkına döner.

Mehmet Arif Bey, bu fedakârlığının karşılığını da alır. Ahde vefaya önem veren Mustafa Kemal, zaferle birlikte, Ayıcı Mehmet Arif Bey`i listeye koyar. 1923`te Arif Bey artık EskiÅŸehir Milletvekili`dir.

POLÄ°TÄ°KA YOLLARI AYIRDI

Politika hayatı ile birlikte Mustafa Kemal PaÅŸa`yla Mehmet Arif Bey`in yolları yavaÅŸ yavaÅŸ ayrılmaya baÅŸlar. `Anadolu Ä°nkılabı Milli Mücadele Anıları` adında bir de kitap yazan Mehmet Arif Bey artık muhalif kanattaki milletvekilleri arasında yer alır. Terakki Perver Cumhuriyet Fırkası kurulduÄŸunda ön saflarda yer alır. Partinin önde gelen isimleri Refet Bele, Ali Fuat Cebesoy, Kazım Karabekir paÅŸaların yanında Mustafa Kemal PaÅŸa`nın benzeri Mehmet Arif Bey`in de yer alması, ortayailgi çekici bir görüntü çıkarır.

GÄ°RÄ°TLÄ° ÅžEVKÄ°`NÄ°N Ä°HBARI

Tarih 15 Haziran 1928. Mustafa Kemal PaÅŸa Ä°zmir`e gelecektir. Bir gün önce Giritli Åževki isimli bir motorcu Ä°zmir ValiliÄŸi`ne ihbarda bulunur. `Gazi öldürülecek. Suikastçılar Ä°zmir`de. Benim motorumla Sakız Adası`na kaçacaklar.`

Gazi`nin otomobilinin geçeceÄŸi Kemeraltı semtinde dar bir köÅŸe başında pusu kuracaklar, Atatürk`ü bomba ve tabancayla öldüreceklerdir. Aynı gece otellere baskınlar yapılır. Elebaşı Ziya HurÅŸit, yatağının altında bomba ve tabancalarla yakalanır. DiÄŸer sanıklar da tek tek toplanır.

MUHALÄ°FLER TUTUKLANDI

Ä°stiklal Mahkemesi bu kez Ä°zmir`e gelir. Mahkeme, çok sayıda milletvekili, Karakol Cemiyeti`nin önde gelen isimleri ve eski Ä°ttihatçılar ile birlikte Kazım Karabekir, Ali Fuat Cebesoy, Refet Bele gibi bazı Milli Mücadele paÅŸalarının da tutuklanmasına karar verir. Sanıklar arasında Ayıcı Arif Bey de vardır. Arif Bey`e göre burada bulunmasının tek nedeni geçmiÅŸte Karakol Cemiyeti`nin kurucuları arasında yer almasıdır. Savcılık yazdığı Anadolu Ä°nkilabı Milli Mücadele Anıları kitabının arasında bulunan elyazısı notlardaki sistemi eleÅŸtiren cümleleri delil olarak sunar.

18 Ä°DAM KARARI ÇIKTI

DuruÅŸmalar Haziran 1926`da baÅŸlar. Kısa sürede sona erer. Bazıları, paÅŸalar dahil, beraat eder. Bazılarına hapis cezası verilir. Ä°zmir duruÅŸmalarından 15, Ankara duruÅŸmalarından 3 idam kararı çıkar. Ä°çlerinde Gazi`nin silah arkadaÅŸları, eski Ä°ttihat Terakki mensupları, milletvekilleri de vardır. Ä°dam hükümleri aynı gece uygulanır. Asılanlar arasında Mustafa Kemal PaÅŸa`nın dublörü Ayıcı Mehmet Arif Bey de vardır. Sabaha karşı idam sehpasına götürülürken, infazları yerinde izleyen üst düzey bir görevliye: `Kuzum, söyleyin Mustafa`ya! Kendisi kaç yıllık yakın dostum! Kurtarsın beni` diyerek yakınır.

`Sabahın erken saatinde bir kelle için adamı uyandırmayalım` cevabını alır.

Ayıcı Arif son anda ipten alındı mı?

Resmi tarihe göre, Gazi Mustafa Kemal`in ikiz kardeÅŸi gibi benzeri Ayıcı Arif Bey asılmıştır. Ama tartışması uzun yıllar sürer. Kimileri, Ayıcı Arif`in asıldığına bir türlü inanmak istemez. Bunlara göre; Gazi, Ayıcı Arif`i son anda ipten almış, eski görevi olan dublörlüÄŸüne geri döndürmüÅŸtür. Kimilerine göre de; Gazi kendisine çok benzeyen Ayıcı Arif`in asılmasına ses çıkarmaz.

HEP YANINDA

Mehmet Arif Bey, 9. Ordu MüfettiÅŸliÄŸi Erkânı Harp Reis Yardımcısı olarak Samsun`da Gazi`nin en yakınında yer alıyordu. Bu birliktelik, Erzurum ve Sivas kongrelerinde de sürdü. Yunan Cephesi`nde Fırka Komutanlığı ve Ordu Komutanlığı görevlerinde bulundu.

Efeleri örgütledi.

Zaferden sonra ayrılan yollar...

Ä°zmir suikastı davası, bir devri kapatır. Tetikçilerle birlikte Gazi`ye karşı olan, onun davranışlarını eleÅŸtiren, Meclis`te özellikle devrimlere karşı yoÄŸun muhalefet yapıp ayak bağı olan ve suikast giriÅŸimine yol verdiÄŸi iddia edilen eski Ä°ttihat ve Terakki ekibi böylece ortadan kaldırılır. Ülke siyasetinde bir daha bu kiÅŸilerin sesleri çıkmaz.

Atatürk, suikast giriÅŸiminden hemen sonra Ä°zmir`e geldiÄŸinde bir beyanname yayınlar. Hepimizin bildiÄŸi ünlü sözleri o beyannamede yer alır: `Benim naçiz vücudum, bir gün elbet toprak olacaktır. Fakat Türkiye Cumhuriyeti ilelebet payidar kalacaktır.`